نویسنده: محبوبی
مسئولیت فرد در قبال همسایه
ادامه
1- نیکی کردن به همسایه:
انسان در قبال همسایهی خود وظایف و مسئولیتهای زیادی به عهده دارد که اگر در انجام آنها سهلانگاری نماید، در پیشگاه خداوند –تبارک و تعالی- مورد بازخواست قرار میگیرد. خداوند والامرتبه در زمینه نیکی به همسایگان در کلام پاک خود چنین میفرماید:
«وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ» (نساء، 36). ترجمه: و نسبت به پدر و مادر و خویشان و یتیمان و فقیران و همسایه دور و نزدیک و دوستان موافق و رهگذران نیکی کنید.
نیکی به همسایه را در ردیف نیکی به پدر و مادر، خویشان، یتیمان و فقیران قرار داده است که این خود بیانگر اهمیت و ارزش مسئولیت در قبال همسایه است. پیامبر اکرم -صلّیالله علیه و سلم- مقام همسایه را گرامی داشته، بر جایگاه مهم همسایه و انجام مسئولیت در قبال آن تاکید ورزیدهاند و در این مورد چنین ارشاد فرمودهاند:
«ما زال جبریل یوصینی بالجار حتی ظننت أنّه سیورثه» (متفق علیه). ترجمه: جبرئیل همواره در بارهی همسایه به من سفارش میکرد تا جایی که گمان کردم که او از همسایهی خود ارث خواهد برد.
همچنین در حدیث دیگر، داشتن ایمان کامل به خداوند و روز قیامت را در گرو اکرام و احترام همسایه قرار دادهاند و چنین فرمودهاند: «من کان یؤمن بالله و الیوم الآخر فلیکرم جارهُ» (متفق علیه). ترجمه: کسی که به الله و روز قیامت ایمان کامل دارد، باید همسایهاش را اکرام و احترام نماید.
پیامبر اکرم –صلّیالله علیه و سلم- به ابوذر فرمودند: «إذا طبخت مرقة فأكثر ماءها وتعاهد جيرانك» (صحیح المسلم). ترجمه: ای ابوذر، هرگاه شوربا پختی آبش را زیاد کن و همسایههایت را در نظر داشته باش.
همسایهای که دروازهی خانهاش نزدیکتر باشد، به نیکی سزاوارتر است، زیرا عایشه –رضیالله عنها- از پیامبر پرسید: من دو همسایه دارم، به کدام یک هدیه بدهم؟ پیامبر فرمود: « الی اقربهما باباً» (صحیح البخاری).
در حدیث دیگر پیامبر نازنین اسلام فرمودهاند: «يا نساء المسلمات لا تحقرن جارة لجارتها ولو فرسن شاة» (صحیح البخاری). ترجمه: ای زنان مسلمان، هیچ همسایهای (هدیهای) که به همسایهاش میدهد ناچیز نداند، گرچه استخوان بیگوشتی باشد.
مسئولیت اجتماعی افراد در جامعه اسلامی
