نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: پیامدهای ژئوپلیتیک جداییطلبانه
جداییطلبی دارای پیامدهای سیاسی منطقهای بسیاری دارد که بهعنوان نمونه میتوان به دو منطقه اشاره کرد که بر اساس همهپرسی اجرا میشود. برگزاری همهپرسی منطقه کردستان عراق و همهپرسی منطقه کاتالونیا اسپانیا. برای جدایی این مناطق، پیامدهای بسیار شدید اقتصادی و سیاسی دارد که به حاکمیت ملی این دو کشور ضربه میزند؛ زیرا حاکمیت این کشورها در ازای تقسیم آنها تضعیف و ساختار امنیتی این کشورها در سطح داخلی و خارجی، دچار اختلال و ضعف میشود.
مهمترین این پیامدها به شرح زیر است:
- تشدید میزان بحرانهای سیاسی و اقتصادی که دولتهای تازهتأسیس با دولتهای مرکزی در زمینه ماهیت نظام سیاسی و اقتصادی جدید و چگونگی تقسیم ثروت با آن مواجه خواهند بود، بهویژه این که برخی از این مناطق دارای منابع طبیعی هستند. این مسئله نوعی درگیری داخلی و بیثباتی را برای کشورهای نوپا و تازهتأسیس به دنبال خواهد داشت.
- افزایش گرایشهای جداییطلبانه و گسترش آن به دیگر مناطق که بهنوعی تشویقی برای خواستههای قومیتی در کشورهای منطقه و در سطح جهان به شمار میرود، این مسئله باعث شده که بسیاری از درخواستهای جداییطلبی با مخالفتهای منطقهای و جهانی مواجه شود.
- کشورهای تازهتأسیس با بحران به رسمیت شناختهشدن از سوی جامعه جهانی مواجه هستند. هر کشوری با توجه به منافع خاص خود و میزان همخوانی تشکیل کشور جدید با منافع ملیاش ممکن است که کشور تازهتأسیس را به رسمیت بشناسد و یا از به رسمیت شناختن آن امتناع کند.
- مناطقی که از کشور اصلی خود جدا میشوند، با فشارهای اقتصادی روبرو خواهند شد، همچنان که در خصوص انتخاب واحد پولی، دچار سردرگمی هستند، و مسئله مهمتر، تأثیری است که تجارت بر منطقه جدا شده میگذارد و این تأثیر بر کشور نوپا در مقایسه با کشور اصلی بیشتر است.
خوشبختانه هیچ یک از گروها و احزاب مؤثر کشور عزیز ما، نخواستند در باره تجزیه چیزی بگویند و یا اینکه جرئت طرح چنین موضوعی را به خود ندادند. عدهای که مسئله تجزیه را مطرح کردند، علاوه بر اینکه خودشان از اهمیت خاصی در سطح کشور برخوردار نبودند؛ بلکه حرفشان نیز چندان خریدار داخلی و خارجی پیدا نکرد.