نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل دوم: افغانستان و کمونیسم
قیامها و مقاومتهای ضد کمونیست
قیام درهی صوف
درهی صوف، یکی از ولسوالیهای ولایت سمنگان در شمال افغانستان است که در آن معدن زغالسنگ و سایر مواد معدنی وجود دارد. پس مقاومت نورستان، اهالی درهی صوف علیه نیروهای دولتی به مقاومت پرداختند که نیروهای دولتی به شکست مواجه شدند. نیروهای دولتی پس از اینکه در مقابل اهالی درهی صوف به شکست مواجه شدند، دوباره تجدید قوا نموده، دو روز بعد، در تاریخ 28 دلو 1357، سپاه سه هزار نفری مسلح با تانک و توپ، به سرکردگی نخبگان جنگی از جمله قوماندان عمومی نیروهای امنیتی کابل، از مرکز ولایت سمنگان به درهی صوف اعزام شد. مجاهدین در این نبرد، مجبور به عقبنشینی شدند و نیروی دولتی پس از عقبنشینی مجاهدین، به غارت اموال و دارایی مردم و هتک حرمت زنان و دختران پرداختند و بسیاری از خانهها را به آتش کشیدند. کمونیستها در این تهاجم بیرحمانه به تاراج و تخریب خانهها بسنده نکردند، بلکه تعداد 140 تن از شخصیتهای اجتماعی درهی صوف را نیز دستگیر و بیشتر آنها را به شهادت رساندند. ناگفته نباید گذاشت که شدت عمل نیروهای دولتی نتوانست شعلههای قیام مردم قهرمان این خطه را خاموش نماید. آنها بار دیگر قیام نمودند و تا پانزدهم حوت 1357 درهی صوف را کاملاً فتح نمودند. دکتر حقشناس در مورد قیام دلیرانهی درهی صوف که نقطهی عطفی در تاریخ جهاد و مقاومت ملت مجاهد پرور افغانستان علیه متجاوزین روسی به شمار میرود، چنین مینویسد: «به تاریخ 6 حوت 1357 فریاد الله اکبر و شیپور انقلاب و انتقام سرتاسر درهی صوف را فراگرفت و مردمان شجاع و با ایمان آن علیه سالاری بی خدایان به پا خاستند و پیکار خونینی بین ایشان و قوای اعزامی ترهکی در گرفت که تا آن تاریخ سابقه نداشت. اما دشمن با تمام امکانات هوایی و زمینی وارد کارزار شد و جنبش قهرمانانهی مردان و زنان شیر صولت و تهی دست درهی صوف را درهم شکست. بیرسمیها و جنایاتی که اجیران روس در درهی مذکور انجام دادند از جمله کارهای ننگینی است که شرح آن نگفته به» (حقشناس، 1363: 390).
آوازهی شهامت، شجاعت و مردانگی اهالی درهی صوف به سرعت در گوشه و کنار کشور طنینانداز شد و مردم یکی پی دیگر برای به اهتزاز درآوردن درفش با افتخار جهاد اعلام آمادگی میکردند. چنانکه هنوز فریاد جهاد در درهی صوف خاموش نشده بود که در تاریخ 21 حوت 1357 مردم غیور و دلیر فراه و ارزگان کمر همت برای جهاد بر بستند و الله اکبر گویان بر کمونیستهای بی دین و مزدور حملهور شدند و در این راه قربانیها دادند (همان).
افغانستان در چنگال کمونیسم
