تالیف: سید ابوالحسن ندوی
حجة الوداع
چگونگی حج رسول اکرم صلی الله علیه و سلم
در این حج بیش از صد هزار نفر همراه رسول اکرم صلی الله علیه و سلم، مشرف به حج گشتند.
وقتی آن حضرت صلی الله علیه و سلم تصمیم به ادای حج گرفتند و قصد خود را به مردم اعلام نمودند. تعداد کثیری از مردم در ماه ذی القعده سال دهم هجرت آماده حرکت شدند. مردم اطراف مدینه وقتی خبر شدند، آنهـا نیـز به مدینه آمدند تا به همراهی رسول الله صلی الله علیه و سلم مشرف شوند.
در وسط راه نیز خلق بی شماری به آن حضرت صلی الله علیه و سلم پیوستند؛ جمعیت موج میزد و هر طرف تا چشم کار می کرد، همه مردم بودند. رسول اکرم صلی الله علیه و سلم ۲٥ ذی القعده روز شنبه بعد از ادای نماز ظهر به سوی مکه حرکت نمودند، قبل از حرکت در مورد احرام حج، واجبات و سنن آن خطبه ای ایراد فرمودند.
هنگام حرکت لبیک بر زبانش جاری بود:
«لبیک اللهم لبیک لبیک لا شریک لک لبیک ان الحمد والنعمة لك والملک لاشریک لک».
مردم نیز همراه آن حضرت لبیک میگفتند، در کلمات لبیک کم و زیاد می کردند، اما آن حضرت ایراد نمی گرفت. تلبیه جاری بود، بعد از حرکت در نقطه «العرج» فرود آمدند. مرکب آن حضرت صلی الله علیه و سلم و ابوبکر رضی الله عنه یکی بود.
از آنجا به راهشان ادامه دادند و به «ابواء» آمدند. بعد از آن به وادی عسفان در «سرف» رسید. سپس از آنجا به «ذی طوی» رفت و شب یک شنبه چهارم ذی الحجه را آنجا گذراندند. بعد از ادای نماز صبح استحمام فرموده، به سوی«مکه» حرکت کردند؛ هوا روشن شده بود که از قسمت بالایی مکه وارد مکه شدند و بوقت چاشت به مسجد رسیدند، وقتی نگاهشان به «بیت الله» افتاد فرمودند :
«اللهم زد بیتک هذا تشريفا و تعظیما و تکریمآ و مهابة»
«بارالها به شرافت و عظمت و بزرگداشت و هیبت خانه خود بیفزای»
دستها را بلند کرده تکبیر میگفت و این دعا را میخواند :
«اللهم انت السلام و منك السلام حينا ربنا بالسلام»
وقتی داخل مسجد گردیدند، مستقیما به سوی بیت رفته و همینکه در مقابل «حجر الاسود» قرار گرفتند، آن را استلام کرد، بعد به سمت راست رفت و بیت را در سمت خود قرار داد و طواف نمود در این طواف در سه دور اول «رمل» کردند.