نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
مبانی حقوق بشر اسلامی
ادامه:
اصل توحید: بر اساس تفکر دینی و فلسفی در نظام اسلامی، انسان موجودی خودآفریده یا مخلوق فعل و انفعالات کور و کر طبیعت نیست که بتواند در عرصه حقوق و تکالیف، ادعای استقلال کند و خود را از هدایت الهی بینیاز بداند. (برخلاف برخی دیدگاهها که طبیعت را منشأ همه چیز، از جمله انسان، میدانند.) بلکه انسان آفریده و مخلوق ذات باریتعالی است و در وجود، بقا و حیات خود، وابسته و نیازمند به اوست. بر مبنای این اندیشه، اصل توحید شکلدهنده حقوق بشر در اسلام است. اسلام همه پدیدههای جهان را در عرصه تکوین و همه آموزههای اعتقادی و رفتاری انسان را در عرصه تشریع، در پرتو اصل توحید معنا و تفسیر میکند. بنابراین، در بحث حقوق بشر نیز اصل توحید به عنوان مهمترین بنیان هستیشناختی حقوق بشر اسلامی شناخته میشود.
توحید در خالقیت و ربوبیت: بر اساس اصل توحید، خداوند هم خالق جهان و انسان است و هم تدبیرکننده آن. این بدان معناست که خداوند نه تنها جهان را آفریده است، بلکه به طور مستمر آن را مدیریت میکند. قرآن کریم در این باره میفرماید: «اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ» (زمر: ۶۲). خداوند آفریننده همه چیز است.
این آیه نشان میدهد که همه موجودات، از جمله انسان، وابسته به خداوند هستند و بدون اراده او نمیتوانند به حیات خود ادامه دهند.