نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
مبانی حقوق بشر اسلامی
ادامه:
هماهنگی نظام تکوین و تشریع: نظام تشریع به قوانینی اشاره دارد که خداوند متعال برای تنظیم حیات فردی و اجتماعی بشر وضع کرده است. این قوانین شامل حقوق و تکالیفی است که در حوزه فعالیتهای اختیاری انسان قرار میگیرند. برخلاف نظام تکوین که خارج از اختیار انسان است، نظام تشریع به انسان این امکان را میدهد تا با اختیار خود، قوانین الهی را رعایت کرده و به حقوق دیگران احترام بگذارد. قرآن کریم در این باره میفرماید: «وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ» (نحل: ۸۹).
و ما این کتاب را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه چیز است. این آیه نشان میدهد که نظام تشریع، شامل قوانین جامعی است که همه ابعاد زندگی انسان را پوشش میدهد.
بر مبنای هماهنگی نظام تکوین و تشریع، تمام احکام تشریعی خداوند متناسب با قوانین تکوینی وضع شدهاند. این بدان معناست که قوانین دینی و شریعت، هماهنگ با قوانین خلقت هستند و هیچ تعارضی بین آنها وجود ندارد. خداوند متعال قانون دین و قانون شریعت را هماهنگ با قانون خلقت مقرر کرده است، نه اینکه قانون خلقت را به گونهای و قانون شرع را به گونهای دیگر تنظیم کرده باشد. این هماهنگی، نشاندهنده حکمت و عدالت الهی است که در تمامی ابعاد آفرینش و تشریع تجلی یافته است. قرآن کریم در آیات متعددی به این هماهنگی اشاره کرده است. برای مثال، در آیه زیر میخوانیم: «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ» (روم: ۳۰). پس روی خود را به سوی دین حق بگردان، بر اساس فطرتی که خداوند انسانها را بر آن آفریده است. هیچ تغییری در آفرینش خدا نیست. این است دین استوار، ولی بیشتر مردم نمیدانند. این آیه به وضوح بیان میکند که دین و شریعت الهی، هماهنگ با فطرت و خلقت انسان است و هیچ تعارضی بین آنها وجود ندارد.