نویسنده: نهضت
فصل دوم: مبانی و ریشههای سبک زندگی غربی
مبانی فکری
أ. اومانیسم و حذف خدا از مرکز زندگی
اومانیسم( Humanism)، که با عناوینی مانند انسانمحوری، بشرگرایی، اصالت انسان و خودبنیادی نیز شناخته میشود، یکی از بنیانهای فکری اصلی سبک زندگی غربی محسوب میشود. این جریان فکری، که ریشههای عمیقی در فرهنگ یونان باستان دارد، در طول تاریخ تحولات چشمگیری را پشت سر گذاشته است و در نهایت به یک جریان غالب فرهنگی و فلسفی در تمدن مدرن غرب تبدیل شده است. در این دیدگاه، انسان به عنوان کانون و معیار هستی قرار میگیرد و جایگاه خداوند، دین و امور ماورایی به تدریج به حاشیه رانده میشود.
در اینجا لازم است ابتدا واژه «اومانیسم» را از نظر ریشهشناسی و مضمون فلسفی تعریف و تبیین کنیم. اصطلاح «اومانیسم» از واژه لاتین (homo) به معنای «انسان» گرفته شده است. در لغت، این واژه به انسانمداری یا انسانمحوری اشاره دارد و در تقابل با مفاهیمی چون عبودیت، خداپرستی، دینمحوری و خدامحوری قرار میگیرد (مشکات، 1394: 32). به بیان دیگر، اومانیسم در لغت به معنای تمرکز بر انسان و معیار قرار دادن خواستهها و آرمانهای بشری در سنجش ارزشها است (تونی، ۱۳۷۸: ۶).