نویسنده: نهضت
فصل سوم: حقوق بشر در ترازوی نقد (مقایسهی غرب و اسلام)
انتقادات وارد بر حقوق بشر غربی
ج. بی توجهی به نقش دین و مذهب «ادامه»
از نظر گروسیوس، انسان به عنوان موجودی عاقل و اجتماعی، ذاتاً به دنبال صلح و همزیستی است، و هر آنچه با این طبیعت هماهنگ باشد، عادلانه و هر آنچه آن را مختل کند، ناعادلانه است (حبیبی، 1379: 105). این طرز فکر سکولار، اگرچه به ظاهر جهانشمول است، اما عملاً دین و مذهب را از عرصهی حقوق بشر حذف کرده است. در حالی که برای بسیاری از جوامع، به ویژه جوامع مذهبی، دین نه تنها بخشی از هویت فردی و جمعی است، بلکه منبع اصلی تعیین ارزشها، اخلاق و قوانین اجتماعی به شمار میرود. برای مثال، در اسلام، حقوق بشر بر پایهی کرامت انسانی (که قرآن به صراحت بر آن تأکید دارد) و مسئولیتپذیری در برابر خدا تعریف میشود.
پیامدهای این بیتفاوتی در حقوق بشر غربی منجر به کاهش مقبولیت حقوق بشر غربی در جوامع دینی و مذهبی شده است؛ زیرا حذف دین از مبانی حقوق بشر، موجب شده است که این مفاهیم در جوامعی که دین و مذهب نقش محوری در قانونگذاری و اخلاق دارد، مانند کشورهای اسلامی، با چالش و نقد روبهرو است. از سوی برخی از اصول حقوق بشر غربی تعارض با ارزشهای دینی دارد و هم چنین نقش دین در عدالت اجتماعی که بسیاری از ادیان به ویژه اسلام بر آن تاکید میکند و آن را برای حمایت از فقرا و انسجام جامعه یک امر ضروری میداند، نادیده گرفته است.