نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: ادامه معرفی مختصر خراسان
سلطان محمود غزنوی در سال ۳۸۴ هجری قمری خراسان را به تصرف خود درآورد و ۴۵ سال بر این سرزمین حکومت کرد. در سال ۴۲۹ هجری قمری، طغرل اول، نیشابور را تصرف و آنجا را مرکز حکومت خود تعیین نمود. خراسان تا سال ۵۵۲ هجری قمری در قلمرو سلجوقیان قرار داشت و پس از مرگ سلطان سنجر سلجوقی، این سرزمین به دست غوریان (569 هجری قمری) و سپس با پیمان صلحی بین غوریان و خوارزمشاهیان (589 هجری قمری) به دست خوارزمشاهیان افتاد. با حمله مغولها در 626 هجری قمری، بسیاری از شهرها و آبادیهای خراسان ویران و مردم آن تا سرحد قتلعام پیشرفتند و حکومت خراسان از جانب مغولان به آل کرت سپرده شد.
در سال 784 هجری قمری خراسان به تصرف پادشاهان گورکانی (تیمور لنگ) درآمد و پس از آن در سال 886 هجری قمری ازبکها به رهبری شیبک خان، خراسان را مورد تهاجم قرار دادند. شاه اسماعیل صفوی (916 هجری) به دفاع از این سرزمین پرداخت و سرانجام ازبکها شکست خوردند. در اواخر حکومت صفویه، کل ایران و خراسان مورد حمله قهرمانان هوتکی قرار گرفت در سال 1132 هجری قمری این دیار به دست فاتحان افغان افتاد. ولی نادر افشار که خود متولد خراسان بود، با شاه اشرف وارد جنگ شد و او را تا پایتخت حکومت یعنی اصفهان به عقب راند و بعدا در سال 1142 هجری قمری اصفهان را ازو پس گرفت.
پس از مرگ نادرشاه افشار به سال ۱۱۶۰ هجری قمری، بخشهای شرقی خراسان هرات و بلخ به تصرف احمدشاه درانی درآمد. بخش غربی آن مشهد و نیشابور به بین اولاد نادر افشار و قاجاریه ردوبدل شد تا اینکه قاجارها بر آن حاکم شدند.
طرح ناکام تجزیه افغانستان
