نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: دینداری وابسته
رفتن به حج برای اهل سنت افغانستان علاوه بر مصارف عادی آن، مصارف اضافی دارد که تمام حاجیان فقیر را از رفتن به حج میترساند. این مصارف که به عرف جامعه تعلق دارد و به دین ربطی ندارد، عبارت از مهمانیها و تحایفی است که حاجی خود را به ادای آنها مکلف میکند. هزینههای این مصارف گاهی بیشتر از هزینه خود حج میشود. علما تأکید بر جلوگیری از مصارف بیجا و اصراف دارند. اگر حاجی بعد از بازگشت از حج خواسته باشد مصارف اضافه را اصراف گفته انجام ندهد، مورد ملامت مردم قرار گرفته و به خساست متهم میشود. وابستگی دینی، عامل تخریب اقتصاد، دشمنی بین مردم، نفرت از اقوام، پیروی از افراطیون، فراموش کردن محرومین منطقه، عدم استقلال فکری، مرگ برای منافع دیگران، و… میشود. در رسانههای همهگانی گاهی بنام شیعه، انسان روان پریش به مقدسات اهل سنت اهانت میکند و این اهانت باعث نفرت مردم از تمام شیعیان شده همه را اینگونه تصور میکنند. عموم مرد بدون فکر کردن در مورد همسایهگی صمیمانه خود در شهرها، بنا بر سخنان افراطیون، از همسایگان خوب خود نفرت به دل میگیرند و از آنان کنارهگیری میکنند.
سایه همسایه
