نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
4.مبانی حقوق بشر اسلامی
ب.مبانی انسانشناختی
2.استعدادهای فطری انسان
یکی از مهمترین مبانی انسانشناختی حقوق بشر در اسلام، وجود ظرفیتها و استعدادهای فطری انسان است. اسلام بر اساس وجود قوا و استعدادهای گوناگون در نهاد انسان، بر ضرورت برخورداری از حقوق انسانی استدلال میکند. از یک سو، در طبیعت انسان قوهها و استعدادهای مختلفی وجود دارد، و از سوی دیگر، بر مبنای هدفمندی نظام آفرینش، این استعدادها عبث و بیهوده نبودهاند، بلکه برای رسیدن به غایتی که همان فعلیت و کمال آنهاست، آفریده شدهاند. بنابراین، وجود هر قوه و استعدادی در نهاد انسان، مقتضی آن است که انسان بتواند آنها را در جهت رسیدن به غایت وجودی خود به کار گیرد. این امر به معنای برخورداری از حقوقی است که انسان را در مسیر فعلیت بخشیدن به استعدادهای وجودی خود و رسیدن به کمال یاری میکند.
أ.استعدادهای فطری و حقوق طبیعی: حقوق طبیعی و فطری از آنجا پدید آمدهاند که دستگاه خلقت، با روشنبینی و توجه به هدف، موجودات را به سوی کمالاتی که استعداد آنها را در وجودشان نهفته است، سوق میدهد. به عبارت دیگر، هر استعداد طبیعی، مبنای یک حق طبیعی است و به عنوان سندی طبیعی برای آن به شمار میآید. دستگاه خلقت این سند طلبکاری را در وجود انسان قرار داده است، در حالی که در وجود حیوانات چنین سندی وجود ندارد. بنابراین، دستگاه خلقت هر نوعی از موجودات را در مدار مخصوص به خود قرار داده است، و آنها تنها زمانی به کمال و سعادت خواهند رسید که در مدار طبیعی خود حرکت کنند.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
