نویسنده: نهضت
ساختار اعلامیه جهانی حقوق بشر
برای آگاهی کامل از اعلامیه جهانی حقوق بشر و نقد دقیق آن، ابتدا باید ساختار و مواد تشکیلدهندهی آن به دقت بررسی شود. بدون شناخت عمیق از مبانی، اهداف و محتوای این سند، نمیتوان آن را به صورت علمی و منصفانه مورد نقد قرار داد. به عبارت دیگر، پیش از هرگونه انتقاد، لازم است که معرفت کامل نسبت به اعلامیه جهانی حقوق بشر کسب شود، چرا که نقد هر اندیشه یا سندی مستلزم آگاهی از مبانی و اهداف آن است.
اعلامیه جهانی حقوق بشر به عنوان سندی جامع و جهانی از سوی کشورهای غربی مطرح شده است و طرفداران آن ادعا میکنند که این سند قادر است نیازهای حقوقی تمامی انسانها را فارغ از نژاد، مذهب، جنسیت یا ملیت برآورده کند. برای ارزیابی این ادعا، ابتدا باید ساختار و مواد تشکیلدهندهی اعلامیه را به دقت بررسی کرد. در این بخش، ما صرفاً به بیان ادعاهای معتقدین به اعلامیه جهانی حقوق بشر میپردازیم و دیدگاههای آنها را بدون قضاوت یا نقد منعکس میکنیم. در بخشهای بعدی، این ادعاها در معیارهای اسلامی و علمی مورد نقد و ارزیابی قرار خواهند گرفت.
اعلامیه جهانی حقوق بشر که در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسید، یکی از مهمترین اسناد بین المللی در زمینه حقوق بشر بشمار میرود. این اعلامیه مشتمل بر یک مقدمه و ۳۰ ماده است که به بیان حقوق و آزادی های اساسی تمامی انسان ها می پردازد. از نگاه مصوبین، این اعلامیه جهانی حقوق بشر نه تنها به عنوان یک سند اخلاقی و حقوقی، بلکه به عنوان پایه و اساس بسیاری از قوانین اساسی کشورها و معاهدات بین المللی مورد استناد قرار گرفته است. در ادامه برای آگاهی بیشتر به ساحتار این اعلامیه توجه شده است.