نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
ماهیت حقوق بشر در اسلام
ج. متوازن بودن
در نظام حقوقی اسلام، حقوق و تکالیف دو روی یک سکه هستند و هر حقی با تکلیفی همراه است تا تعادل بین منافع فرد و جامعه حفظ شود. این توازن، یکی از ویژگیهای منحصر به فرد حقوق بشر در اسلام است که آن را از سایر نظامهای حقوقی متمایز میکند. در اسلام، حقوق فردی نه تنها به عنوان امتیازات شخصی، بلکه به عنوان مسئولیتهایی در قبال خداوند و جامعه تعریف میشوند. این نگرش، تضمین میکند که استفاده از حقوق فردی به حقوق جمعی لطمه نزند و عدالت اجتماعی در همه سطوح تحقق یابد. ما دراینجا به نمونه های از توازن حقوق و تکالیف اشارات انجام می دهیم تا مساله بصورت کامل جاافتد. از جمله می توان به این موارد اشاره کرد:
۱. مالکیت و زکات
حق مالکیت در اسلام به رسمیت شناخته شده است، اما این حق مشروط به انجام تکالیفی مانند پرداخت زکات است. قرآن کریم در این باره میفرماید: «خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا» (توبه: ۱۰۳). این آیه نشان میدهد که زکات نه تنها یک تکلیف مالی، بلکه ابزاری برای پاکسازی روح و مال انسانها است.