نویسنده: محبوبی
فصل نهم: اومانیزم
۱. معرفی اومانیزم
اومانیزم (humanism) که با عناوینی همچون انسانسالاری، اصالت بشر، بشر سالاری یا خودبنیادی نیز شناخته میشود، مکتبی فکری است که انسان را محور و مدار آفرینش قرار داده و با اصالت دادن به او، اصالت خدا، دین یا هر امر غیربشری را نفی میکند. در معنای اعم، اومانیزم به هر نظام فلسفی، سیاسی، اقتصادی، اخلاقی یا اجتماعی اطلاق میشود که هسته مرکزی آن انسان است. این مکتب، بر خلاف انساندوستی یا تکریم انسان که در اسلام و سایر ادیان توحیدی مورد تأکید قرار گرفته است، بهگونهای عمل میکند که گویی انسان در جایگاهی فراتر از طبیعت و ماوراءالطبیعه قرار دارد. اومانیزم در واقع به معنای پرستش انسان است، نه صرفاً دوستی یا احترام به او. این جریان فکری، که ریشههای آن به دوران باستان بازمیگردد، در دوره رنسانس به اوج خود رسید و بهعنوان نیروی محرکهای برای تحولات فرهنگی، علمی و سیاسی در غرب عمل کرد. اومانیزم با تأکید بر عقلگرایی، آزادی فردی و مسئولیت انسان، جهانبینیای را شکل داده است که در آن انسان بهعنوان موجودی توانا و ارزشمند در مرکز توجه قرار میگیرد. حال با توجه به کلیات در باب اومانیزم به تعریف این اصطلاح میپردازیم.