نویسنده: نهضت
فصل اول: کلیات و مبانی مفهومی جاهلیت
جاهلیت مدرن
د. تفاوتها و شباهتها در جاهلیت
جاهلیت بهعنوان انحراف از عبادت شایسته خداوند، پدیدهای جامع و چندبعدی است که در تمام دورههای تاریخی با چشماندازهای متفاوت تجلی یافته است. اگرچه هر جاهلیتی در شرایط خاص خود قیافه و سیمایی مخصوص به خود را دارد، اما ریشه مشترک آنها در «انکار حاکمیت الهی در تمام ابعاد زندگی» نهفته است. این انحراف، نه تنها در اندیشه و باور، بلکه در ساختارهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه ریشه دوانیده و باعث نابسامانیهایی در روابط انسان با خدا، با خود و با جهان میشود.
در جاهلیت قدیم، به ویژه در جامعه عرب پیش از اسلام، این انحراف به صورت انکار وجود خداوند نبود. آنان خدا را به عنوان آفریدگار آسمان و زمین میشناختند، اما در عمل، این شناخت را به کار نمیبستند و برای او شریکانی قائل میشدند. قرآن کریم بهوضوح اشاره میکند که در جاهلیت عرب، مردم خدا را بهعنوان خالق آسمان و زمین میشناختند، اما این شناخت بهعنوان یک مفهوم نظری بود و در عمل به عنوان مرجعیتی برای زندگی انسان پذیرفته نشد.