تألیف: دوکتور عبدالباقی حقانی
فصل اول: خلافت و سیاست اسلامی
فقه و سیاست
خلاصهء مفهوم اسلامی در مورد سیاست:
سیاست عبارت از راه و روش و تدبیر عادلانهای است که شریعت اسلامی آن را وضع نموده تا شئون و امور امت اسلامی را در همه عرصهها محافظت نماید، رعایت جنبه تربیتی و تعلیمی، رعایت جنبۀ اعلامی، رعایت بعد اقتصادی، صحی و علاوه بر آن اموری که متعلق به مسایل حکومت داری، قانون گزاری و اجرایی و روابط داخلی و خارجی است شامل میشود.
تعریف سیاست در نظام های وضعی:
تعریف سیاست بر مبنای «معجم المصطلحات القانونية والسياسة» عبارت از فن، علم و فلسفه است که همه اینها تحت نام حکومت داری جمع میشود. همچنان سیاست تعریف دیگری نیز دارد: شناخت هر آن چیزی است که متعلق به فن حکمروایی دولت و مرتبط به اداره روابط خارجی باشد.
و بر اساس همین دو تعریفی فوق دانسته میشود که مفهوم سیاست در نظام های وضعی به دور از معنای آن در فقه اسلامی نمیباشد، لیکن بین این دو سیاست از حیث مصادر فرق وجود دارد؛ زیرا مصدر اصلی سیاست در فقه اسلامی: قرآن کریم، سنت مطهره، اجماع، قیاس و مصادر شرعی دیگر است.
اما مصدر اصلی سیاست در نظامهای وضعی عقل است؛ چنانکه خردمندان و اهل تجربهاند که دستور و منهج امور دولت را وضع مینمایند.