لیکوال: محبوبی
لومړی څپرکی: مفاهیم او کلیات
کلتوري امپریالېزم
ب. د کلتوري امپریالېزم تاریخچه
د کلتوري امپریالېزم ریښې د استعمار دورې ته ورګرځي؛ هغه مهال چې اروپايي قدرتونو، لکه بریتانیا او فرانسې، نه یوازې سیمې نیولې، بلکې خپله ژبه، مذهب او د ژوند طرز یې هم تر خپلې ولکې لاندې ټولنو ته تحمیلول.
په شلمه پېړۍ کې، د ډلهییزو رسنیو له راڅرګندېدو سره، دې پدیدې لا پېچلې بڼه خپله کړه.
د «کلتوري امپریالېزم» اصطلاح په ۱۹۶۰مه لسیزه کې د هربرټ شیلر په څېر نظریهپوهانو له خوا مطرح شوه. هغه استدلال کاوه چې متحده ایالات د هالیووډ، خبري شبکو او ښوونیزو بنسټونو په کارولو سره په ټوله نړۍ کې د «امریکايي ژوند طرز» د پراخولو هڅه کوي. دا بهیر نه یوازې سیمهییز کلتورونه ګواښي، بلکې د هېوادونو د فکري او اقتصادي وابستګۍ لامل هم کېږي.
په افغانستان کې، په ۲۰۰۱ کال کې د امریکا له برید وروسته، دغه هېواد د بیارغونې له ګڼو پروګرامونو سره مخ شو، چې ډېری یې د ښوونیز نظام بدلون، د لوېدیځو رسنیو ترویج او د کلتوري موخو لرونکو نادولتي سازمانونو ملاتړ رانغاړه.
دا اقدامات، که څه هم د «ازادۍ او ډیموکراسۍ» تر عنوان لاندې ترسره کېدل، خو په عمل کې یې د لوېدیځو ارزښتونو د تحمیل لامل شول او د خلکو سخت غبرګونونه یې راوپارول.
پټ حقیقتونه (په افغانستان کې د امریکا جنایتونه)
