تألیف: دوکتور عبدالباقی حقانی
فصل اول: خلافت و سیاست اسلامی
فقه و سیاست
اسباب عمده حسن ظن بر خویشتن
اسباب حسن ظن بر خویشتن خیلی زیاد میباشد که منجمله کبر است.
كبر وخود پسندی و زیانهای آن:
یکی از اسباب حسن ظن برنفس کبر و دیگر آن خود پسندی است که این دو صفت در زمامداران بسیار ناپسند است.
علامه ماوردی رحمهالله مینویسد:
ترجمه: اسباب حسن ظن برنفس زیاد بوده که قویترین آن کبر و خود پسندی است، صفت مذکور در مورد هر شخص قبیح و ناپسند بوده ولی در مورد پادشاهان، زمامداران و خدمتگاران اجتماعی بیشتر قبیح و ناپسند است؛ زیرا با این صفت همت عالی ضعیف میشود و به این مطلب دلالت میکند که دارنده این صفت خود را در مرتبه و مقام عالی حساب میکند که در مورد خود به این فکر و نظر بودن دلیل ضعف طاقت وقوت اوست که پادشاهان از آن خودداری میکنند، زیرا قدرت و شوکت ایشان توسط قدرت، قوت و غلبه ظاهر میشود نه توسط کبر و خود پسندی. و برای بدی و قباحت انسان این کفایت میکند که همت او از مرتبهاش کمتر و قوتش از قدرتش ضعیفتر باشد و باید پادشاه نسبت به مردم دیگر صاحب همت عالی بوده و امیدش نسبت به دیگران بیشتر باشد؛ ازینرو کبر و خودپسندی در حکام بیشتر قبیح بوده و نقصاناتی که متوجه ایشان است بیشتر شرمناک است.
نظام سیاسی و اداری اسلام