نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: اقتصاد وابسته
در سال 2024، به ارزش 1میلیارد و 801 میلیون دالر داد و ستد با ایران انجام شده است که از این میان تنها نزدیک به 30 میلیون دالر آن را صادرات تشکیل میدهد و متباقی واردات از این کشور است که بیشترین اقلام صادراتی را پنبه، کشمش، مغز بادام، کنجد و تخم تربوز تشکیل میدهد. موقعیت محصور در خشکی و وابستگی افغانستان به ایران و پاکستان از جمله حضور چند میلیون مهاجر، شبکه راه آهن هرات -خواف و بندر چابهار و کراچی، افغانستان را در موقعیت پاییندستی قرار داده است که در آینده نیز این پایین دست بودن در حوزه ترانزیت تشدید خواهد شد. از طرف دیگر افغانستان دروازه ورود ایران و پاکستان به آسیای مرکزی و چین است و گریزی هم از این همتکمیلی نیست. منافع و امنیت بین کشورهای همسایه به شدت در همتنیده است. نقشه حمل و نقل آسیای مرکزی در افغانستان به صورت بنیادی تغییر میکند و این موضوع به ساخت سرکها و راه آهن وابسته است که آسیای مرکزی را به آسیای جنوبی متصل میکند و بر اساس آن ارتباط بین چین با تاجیکستان، افغانستان و ایران برقرار خواهد شد که تکمیل آن، نقشی کلیدی در حمل و نقل منطقهای و تقویت روابط تجاری خواهد داشت. وابستگی اقتصادی افغانستان به کشورهای خارجی در گذشته، فرهنگ سیاسی را به گروگان خویش گرفته و مانع اساسی فراروی مسائل سیاسی در کشور بود. اشغالگران از این حربه علیه نظام جمهوریت استفاده میکردند و امروزه نیز این فشار بر دوش نظام اسلامی سنگینی میکند. همسایههای ما برای یافتن راه مداخله در کشور همیشه از اهرمهای فشار سیاسی و اقتصادی که در دست دارند علیه دولت و ملت ما استفاده میکنند. بستن مرز، تهدید به اخراج مهاجرین، تعرفه گمرکی زیاد بر اموال تجارتی، نگهداشتن اموال تجارتی به بهانههای واهی، جلوگیری از صدور ویزا و … است.
سایه همسایه
