نویسنده: محبوبی
فصل چهارم: چالشهای دموکراسی
چالشهای دموکراسی در افغانستان
د. پارلمان ضعیف و ناکارآمد
پارلمان فاسد، ضعیف و ناکارآمد یکی از چالش سیاسی در مسیر دموکراسیسازی افغانستان بوده است. طبق ماده هشتاد و دوم قانون اساسی افغانستان عصر جمهوریت، قوه مقننه یا شورای ملی، عالیترین ارگان قانونگذاری در نظام جمهوری افغانستان بود که از دو مجلس، مجلس نمایندگان (ولسی جرگه) و مجلس سنا (مشرانو جرگه) تشکیل شده بود. خالی از اهمیت نخواهد بود که در اینجا نگاهی به پیشینه پارلمان در افغانستان انداخته شود. پارلمان یا قوه مقننه برای نخستین بار در زمان پادشاهی امانالله خان (1929-1919) در افغانستان ایجاد شده است. پس از سقوط امانالله خان تا زمان نخستوزیری شاه محمودخان (1953-1946)، پارلمان در این کشور جایگاه و اختیارات قابل ملاحظهای را عهدهدار نبوده است. در دوران صدارت شاه محمود، انتخابات پارلمانی به طور نسبی، شفاف برگزار شد و تعدادی از شخصیتهای مطرح و مخالفان سیاسی دولت، به مجالس راه یافتند. در دوره صدارت داود خان (1963-1953)، پارلمان افغانستان نقش سمبولیک داشته است. در دهه دموکراسی که نظام در افغانستان مشروطه شده بود، بر اساس قانون اساسی این دهه، پارلمان از جایگاه بالایی برخوردار گردیده بود. در این دوره، پارلمان قلب تپنده دموکراسی بود و حضور مخالفان سیاسی فعال و نخبه در پارلمان، این نهاد مردمی را از صلاحیتهای زیادی برخوردار ساخت. در این دوره احزاب سیاسی مخالف و موافق دولت در پارلمان حضور چشمگیری داشتند، از آنجایی که بار دیگر در این دهه، افغانستان گذار به دموکراسی را شروع کرده بود، پارلمان در پیشبرد این روند نقش اساسی داشت و میتوان گفت که افغانستان دارای «دموکراسی پارلمانی» شده بود.