تالیف: سید ابوالحسن ندوی
چگونه صلح به فتح و نصرت مبدل گشت
این صلح برای هر دو طرف یعنی مسلمانان و مشرکان این فرصت را مهیا کرد که با یکدیگر اختلاط ورزند، مخصوصاً مشرکان توانستند در این دوران از محاسن و خوبیهای اسلام با خبر شوند و به تأثیر شگفتانگیز و معجزهآسای اسلام در زمینه تهذیب اخلاق و تزکیه نفوس و پاکسازی عقول و قلوب از شرک و بتپرستی، دشمنی و کینهتوزی، قساوت و خونریزی و جنگ و دوستی با همنوعان پی برده و آگاه شوند، این واقعیت بر مشرکین (با وجود عناد و انکارشان) مخفی نماند که تنها تعالیم اسلام و مصاحبت بوده است که مسلمانان را در سلوک و روش بر سایر خویشاوندان و فامیلها برتری داده و امتیاز بخشیده است و از آنها امتی جدید ساخته که در هر چیز با گذشته تفاوت دارند، آری این امر سبب فهم بیشتر اسلام و اعتراف به تأثیر آن گشت. هنوز از این صلح یک سال کامل نگذشته بود که عربها گروهگروه مسلمان شدند و تعدادشان به حدی رسید که در طول پانزده سال دعوت آن حضرت، اینقدر مسلمان نشده بودند؛ تازه هنوز «مکه» هم فتح نشده بود. امام ابن شهاب زهری رحمهالله درباره این صلح چنین میگوید: در اسلام هیچ فتحی قبل از این ماجرا به دست نیامده که بزرگتر از آن باشد. پیش از آن هرگاه با هم روبرو میشدند به جنگ میپرداختند، اما پس از آنکه صلح برقرار شد و جنگ بارهای سنگین خود را فرو نهاد و مردم امنیت یافتند و هنگام برخورد با یکدیگر به بحث و گفتوگو درباره اسلام میپرداختند، دیگر هیچ عاقلی وجود نداشت که درباره اسلام با او سخن گفته شود ولی اسلام را قبول نکند.
نبی رحمت