2- رعایت حقوق دیگران
یکی از جمله مسئولیتهای اجتماعی افراد در جامعه، رعایت حقوق دیگران است. رعایت حقوق دیگران تنها به نفع رعایت کننده نیست، بلکه به نفع تمام افراد جامعه تمام میشود. اگر فردی در جامعه حقوق دیگران را پایمال نماید، یا به دلیل جهل و بی خبری است یا به خاطر خودخواهی و توجه به منافع شخصی و اگر افراد نسبت به وظایفی که به هم دارند آگاه و به آن پایبند باشند، از جمله منفعتهای این است که اختلافات و کینهورزیها از آن جامعه رخت میبندد و اگر اختلاف هم وجود داشته باشد، به راحتی قابل حل و فصل است. تمام افراد یک جامعه نسبت به یکدیگر حقوقی دارند و در نتیجه نسبت به هم وظایفی دارند. البته ناگفته نماند که این حقوق به صورت دو جانبه است نه یکطرفه که وجود یک جامعهی ایدهآل فقط در پرتو رعایت حقوق دیگران به صورت دو جانبه میسر است. با توجه به مشکلاتی که افراد جامعه ما از لحاظ رعایت حقوق یکدیگر دارند، بد نیست به برخی از حقوق افراد در قبال هم اشاره کنیم که میتواند در رفتار اجتماعی ما و شرایط فرهنگی جامعه موثر باشد.
- اول اینکه افراد جامعه ما به عنوان یک مسلمان باید در برابر برادر دینی خود متواضع باشند و از تکبر بپرهیزند، زیرا خیلی از دعواها و کدورتها به دلیل خودپسندی و تکبر افراد در قبال یکدیگر بوجود میآید.
- افراد باید با چهره باز و گشاده با هم برخورد کنند که اگر این امر اتفاق بیفتد انرژی مثبتی در روابط افراد بوجود میآید.
- افراد باید به عهد خود وفا کنند و به قول و قرارها پایبند باشند؛ خیلی از مشکلات به خاطر بدقولیها و وفادار نبودن به تعهدات به ویژه در امور مالی رخ میدهد.
- ما به عنوان یک مسلمان باید در برخورد با یکدیگر منصف باشیم و از حد و حدود عادلانه خارج نشویم.
- افراد باید آبروی یکدیگر را در غیاب هم حفظ کنند، زیرا چه بسا غیبتها حتی ممکن است به فتنه و قتل ختم شود.
- افراد باید اگر کسی نیازمند بود در حد توان به او کمک کنند و اگر قرض خواست بدهند و اگر یاری طلبید به یاریش بشتابند.
- افراد باید حریم خصوصی یکدیگر را رعایت نمایند و بی اجازه و سرزده وارد خانه دیگری نشوند یا به وسایل او دست نزند و…
- افراد باید در برخوردها با هم سلام، مصافحه، معانقه، محبت و مهروزی داشته باشند و بر محور محبت حرکت نمایند.
- افراد باید آنچه برای خود میخواهند برای دیگری هم بخواهند و آنچه بر خود نمیپسندند، بر دیگری هم نپسندند. اصل حقوق این است که آنچه برای خودت دوست داری برای دیگری هم دوست بداری و آنچه برای خود نمیپسندی برای دیگری هم نپسندی. این مورد از حقوق به طور کلی تمام حقوق دیگران را شامل میشود؛ چنانچه اگر به این مورد به گونه درست عمل شود، انگار به تمام حقوق عمل شده است.
- همچنین افراد نباید همدیگر را آزار دهند و باید از دست و زبان هم آسوده باشند. پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم فرمود: مسلمان کسی است که مسلمانان از زبان و دست او در امان باشند.