نویسنده: محبوبی
فصل سوم: تأثیرات منفی فساد اداری بر افغانستان
ادامه تأثیر فساد اداری بر سیاست
کاهش مشروعیت دولت
فساد اداری از مهمترین عواملی است که بر سیاست کشور در بیستسال گذشته (دوران جمهوریت) تأثیر منفی گذاشته، مشروعیت دولت را کاهش داده است. وجود فساد اداری در نهادها و ارگانهای دولتی نظام جمهوری، امنیت و ثبات جامعه را به چالش کشیده و از این طریق کشور را از پیشرفت و توسعه در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی باز داشته بود. فساد اداری بیاعتمادی ملت را نسبت به دولت افزایش داده، از هیبت قضا و حاکمیت قانون کاسته بود و سرانجام زمینهی کاهش مشروعیت دولت فراهم نموده بود. ازآنجاییکه عناصر کلیدی و نهادهای بلندپایهی حکومتی در لجنزار فساد اداری غرق بودند، حکومت همواره تلاش میکرد تا از آنها حمایت نموده، دوسیههای فساد و تبهکاری آنها را مخفی نگهدارد. بیاعتمادی مردم نسبت به دولت بهجای رسیده بود که مردم به این باور بودند که در ادارات دولتی بدون داشتن پول یا پارتی نمیتوان کاری را انجام داد و این باور تبدیل به روال عادی کار در ادارات شده بود.
هنگامیکه فساد اداری بهصورت سیستمی در ادارات دولتی نفوذ کرده بود، افرادی را که به فساد آلوده نبودند، تحتفشار روحی و روانی قرار داده و مفسدان آنها را به استهزا میگرفتند. در اداراتی که فساد اداری اکثر کارمندان را آلوده کرده بود و کارمندان صادق و درستکار در اقلیت بودند، کارمندان صادق تحتفشار روحی و روانی قرار میگرفتند یا باید در لجنزار فساد شناور و همانند دیگران در این کار سهیم میشدند یا در برابر دیدهها و شنیدهها سکوت اختیار میکردند؛ در غیر این صورت، از پست و مقامشان تبدیل و یا برکنار میشدند. در حکومتی که این وضعیت بر ادارات آن حکمفرما باشد و برای حل این معضل چارهی در پیش نگیرد، نارضایتی و عدم اهتمام جامعه به دولت، در تمام عرصهها بهخصوص در سیستم اداری افزایش مییابد و مشارکت مردم را در امر حکومتداری کاهش میدهد و سرانجام زمینهی کاهش مشروعیت حکومت را در بین مردم فراهم میآورد (ذاکر صالحی، 1388: 68-69) که افغانستان دوران جمهوریت دقیقاً همینگونه بود و دولت در میان مردم از مشروعیت بالای برخوردار نبود تا آنجا که مردم در بسیاری از قضایا و مشکلات خود به شیوهها سنتی پناه میبردند و دولت را در منازعات خود کارآمد نمیدانستند.
پایان کتاب
و الله اعلم بالصواب