نویسنده: امیری
نگاهی به تاریخچه رسانهها در افغانستان
ورود و تحول رسانهها در افغانستان؛ از شمسالنهار تا عصر رسانههای نوین:
رسانه در افغانستان مانند بسیاری از کشورهای در حال توسعه، بهصورت تدریجی و در پیوند با تحولات سیاسی وارد شد. ورود رسانه مدرن به افغانستان با رسانههای چاپی آغاز شد. افغانستان در سال 1252 خورشیدی (1873) با انتشار نخستین نشریه با نام «شمسالنهار» در دوره سلطنت امیر شیرعلی خان پا به عرصه مطبوعات گذاشت. این نشریه در کابل منتشر میشد، کاملا دولتی بود و بیشتر اخبار حکومت را پوشش میداد.
دوره رکود(1878_1901 میلادی) پس از جنگ دوم انگلیس و افغانستان و سپس دوره امیر عبدالرحمن خان، فعالیتهای مطبوعاتی دچار رکود شد. فضای رسانهای تقریبا محدود شد. در این دوره، آزادی مطبوعات وجود نداشت، رسانهها تحت کنترول شدید دولت بودند و فعالیت مستقل رسانهای متوقف شد.
سراجالاخبار (1290 خورشیدی_ 1911 میلادی) یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ رسانهای افغانستان، انتشار سراجالاخبار در سال 1290 خورشیدی بود. این نشریه به سرعت به مهمترین نشریه کشور تبدیل گردید. محمود طرزی که تحت تأثیر جنبشهای اصلاحی عثمانی و جهان عرب قرار داشت، مطبوعات را وسیلهای برای آگاهی بخشی، اصلاح اجتماعی و گسترش اندیشه ترقی میدانست. سراجالاخبار صرفا یک روزنامه نبود، بلکه جایی برای معرفی مفاهیمی چون وطندوستی، آموزش، پیشرفت علمی و روابط بینالملل محسوب میشد.