افغانستان در چنگال کمونیسم

نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل اول: معرفی کمونیسم
جریان‌های کمونیسم
جریان مائوئیسم

مائوئیسم (Maoism) به اندیشه‌ها و نظریه‌های سیاسی مائوتسه‌تونگ بنیان‌گذار جمهوری خلق چین اطلاق می‌شود. مائوئیسم در واقع کوششی بود برای پیوندزدن مارکسیسم لنینیسم به سنت‌های چینی. به همین دلیل در چین آن را مارکسیسم-لنینیسم-مائوئیسم می‌نامیدند. مائوئیسم در واقع ادامه و شکل تکامل یافته‌ی مارکسیسم-لنینیسم است؛ به این معنی که میراث نظری و عملی خود را به مارکسیسم-لنینیسم می‌رساند، اما آن را به شیوه‌های منحصر به فردی توسعه داد که باعث جهش کیفی فراتر از مارکسیسم-لنینیسم شد. برخلاف آنچه بسیاری تصور می‌کنند، به رسمیت شناختن این پیشرفت در طول زندگی مائو رخ نداد. در طول دهه 70، گروه‌هایی که خود را «مائوئیست» می‌خواندند، صرفاً با تفسیر مائو از مارکسیسم-لنینیسم موافق بودند و مانند امروز، حول یک درک مشترک از «مائوئیسم» به‌عنوان یک مفهوم نظری متحد نشده بودند. این همان چیزی است که به طور کلی به آن اندیشه‌ی مائوتسه تونگ می‌گویند، یعنی مارکسیسم-لنینیسم بدون به رسمیت شناختن جهانی بودن مشارکت‌های مائو. مائوئیسم به‌عنوان مرحله بالاتر مارکسیسم-لنینیسم، تا اواخر دهه 1980 و اوایل دهه 1990 در پرتو تجربه جنگ مردمی که توسط حزب کمونیست پرو (مسیر درخشان) به راه انداخته بود، نظریه‌پردازی نشد. این امر باعث شد که جنبش انتر ناسیونالیستی انقلابی که راه درخشان آن نیروی پیشرو بود، مائوئیسم را به‌عنوان جدیدترین توسعه مارکسیسم در سال 1993 اعلام کند. از آن زمان به بعد، جهانی بودن مائوئیسم به رسمیت شناخته شد.
از ویژگی‌های این نوع (مائوئیسم) تفکر کمونیستی که از فلسفه مائو نشئت می‌گیرد، می‌توان به حمایت از کشاورزان اشاره کرد. در مارکسیسم لنینیسم بیشتر کارگران مورد بحث و تمرکز قرار گرفته‌اند، اما این‌گونه نیست که کشاورزان و دهقانان حمایت نشوند؛ اما در مائوئیسم دهقانان و کشاورزان بیشتر مورد بحث و توجه قرار گرفته‌اند. همچنین از دیگر اصول این تفکر می‌توان به مسلح کردن و تعلیم دادن فنون نظامی و رزمی به مردم اشاره کرد. مردم را تعلیم نظامی می‌آموختند به گونه‌ی که مردم را به نیروهای شبه نظامی و آماده تبدیل کرده که در صورت نبود ارتش رسمی، مردم خود توان مقابله با نیروهای استعماری و بورژوازی را داشته باشند.