مسئولیت مسلمان در قبال انسانها
انسان در ذات خود –گر چه کافر باشد- نزد خداوند –تبارک و تعالی- از مقام کرامت و منزلت خاصی برخوردار است. چنانچه خداوند -جلّجلاله- در کلام گهربار خود را موضوع را به اثبات رسانده است: «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا» (اسراء، 70). ترجمه: به یقین ما فرزندان آدم را گرامی داشتهایم و آنان را در خشکی و دریا [با وسایل نقلیه] برنشاندیم و از چیزهای پاکیزه روزیشان دادیم و آنان را بر بسیاری از مخلوقات خود برتری بخشیدیم.
بنابراین مسلمان در قبال عموم انسانهای –بهشمول کفار- دارای مسئولیتهای است که در ذیل به برخی از آنها پرداخته شده است.
1- ابلاغ رسالت اسلام: مسلمان مسئولیت دارد تا رسالت اسلام را به تمام افراد غیر مسلمان در جوامع غیرمسلمان شرق و غرب برساند. این یک مسئولیت مطلق به دوش مسلمان است که به زمان و مکان مقید نیست در تمام زمانها و در تمام مکانها مسلمان مسئولیت دارد تا حد ممکن رسالت اسلام را به انسانها ابلاغ نماید. در آیات گهربار قرآنکریم در این مورد چنین آمده است: «ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» (النحل، 125). ترجمه: [ای پیامبر] به راه پروردگارت با حکمت و پند نیکو فراخوان و به روشی که پسندیده است، با آنان مجادله کن.
پیامبر اکرم -صلّیالله علیه و سلم- در زمینه ابلاغ رسالت اسلام میفرماید: «بَلِّغُوا عَنِّی وَلَو آیَۀٌ» (بخاری، احمد و ترمذی). ترجمه: رسالت مرا ابلاغ کنید اگر چه بیان یک آیه باشد.
بدیهی که در مسیر دعوت و تبلیغ نیاز به ابزار است، اما ابزار و وسایل دعوت و تبلیغ اسلام، گفتار، کردار و رفتار نیکوی مسلمان است تا از این طریق مسلمان برای دیگران الگو باشد. اگر شخص مسلمان در هر کدام از این موارد تقصیر و کوتاهی نماید، مورد مواخذه و محاسبه قرار میگیرد. ناگفته نباید گذاشت که مسئولیت دعوت و تبلیغ اسلام به عهدهی تمام مسلمانان است بهخصوص عالمان و اندیشمندان.