نویسنده: محبوبی
فصل اول: زندان در فراشد زمان
انواع زندان
زندان ایذایی و مجازاتی
این نوع زندان معمولاً برای افرادی است که مرتکب خلافی شده اند. آزادی آنها را سلب میکنند تا متوجه زشتی و ناپسند بودن اعمال و رفتار خود گردیده و از آن پشیمان شوند و در آینده چنین اعمال و رفتاری را تکرار ننمایند و نیز درس عبرتی باشد برای دیگران. این معمولترین نوع زندان است که از روزگار قدیم تا کنون وجود داشته است و هر حکومتی جهت توبیخ محکومین چنین زندانهای داشتهاند، جز در موارد استثنایی.
زندان اصلاحی
این نوع زندان در مورد افرادی است که به عادت زشت و ناپسندی، مانند اعتیاد به مواد مخدر، گرفتار شدهاند و پند، نصیحت و آموزش بر آنها تأثیرگذار نیست و راه و چارهی دیگری وجود ندارد، مگر اینکه آنها را از پیکر جامعه جدا نموده، مدت کوتاه یا طولانی در زندان اصلاحی نگهداشته شوند تا اینکه اعتیاد خود را ترک نمایند.
زندان احتیاطی
زندان احتیاطی در مواقعی است که حادثهی مهمی اتفاق می-افتد. مثلاً قتلی رخ میدهد و قاتل دقیقاً مشخص نیست، اما فرد و یا افرادی به این قتل متهم هستند. بدون تردید باید در مورد قتل و قاتل به دقت تحقیق و بررسی صورت بگیرد؛ اما ازآنجاییکه ممکن است متهم فرار نماید و بعد از جمعآوری مدارک اثبات قتل، دسترسی به آن ممکن نباشد، متهم یا متهمین را موقتاً حبس مینمایند. پس از روشنشدن قضیه اگر گناهکار باشند، به سزای اعمال خود میرسند و اگر بیگناه تشخیص داده شوند از بند رها میشوند. این نوع زندان نیز همانند انواع دیگر در همه جا معمول بوده است.
زندان تأدیبی
این نوع زندان بیشتر برای کودکانی است که مشمول قوانین نیستند، اما اگر از آزادی مطلق برخوردار باشند، از این آزادی سوءاستفاده نموده، راه بیراهی را در پیش میگیرند؛ بنابراین، در برابر برخی از تخلفات آنها را جهت تأدیب و تربیت به زندان میفرستند.
زندان سیاسی
معمولاً زندانی سیاسی به افرادی میگویند که فعالیتهای سیاسی آنها مخالف مصالح جامعه و نظام موجود است. گاهی نیز مخالف و متضاد مصالح جامعه نیست، بلکه موافق آن است. اما با مصالح یا مطامع رژیم خودکامه حاکم در تضاد است. مانند: زندانیان سیاسی در بسیاری از کشورهای دنیای امروز که افراد مخالف را اگر چه در مسیر حق باشند، به زندان محکوم مینمایند. ناگفته نباید گذاشت که در پژوهش حاضر نیز بیشتر مراد از زندان و زندانیان، زندان و زندانیان سیاسی است.