افغانستان در چنگال کمونیسم

نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل دوم: افغانستان و کمونیسم
نخستین بذرهای کمونیسم در افغانستان
ادامه

سرانجام، پس از اینکه محمد داود به صدارت رسید و روس‌ها به بهانه‌ی قراردادهای نظامی و اقتصادی به افغانستان هجوم آوردند، کمونیست‌ها به پوهنتون‌ها و مکاتب حمله‌ور شدند و به گونه‌ی علنی و آشکارا به تبلیغ کمونیسم و جلب و جذب جوانان پرداختند. ترس و وحشت جامعه را با ریسمان ناامیدی به بند کشیده بود و روزگار افغانستان به سیاهی مطلق گراییده بود؛ چنان‌که هیچ کس را زهره‌ی آن نبود که سازمان یا انجمنی را شکل دهد و یا بر خلاف میل روس‌ها و طرف‌داران مسکو جبهه‌گیری نماید و یا حرفی بر زبان براند. خلاصه اینکه اگر بخواهیم کمونیسم را در افغانستان از نخستین بذرافشانی‌ها تا بارور شدن آن در چند جمله‌ی کوتاه خلاصه نماییم باید به این گفته‌ی دکتر حق‌شناس اشاره نماییم: «کمونیزم در افغانستان در عهد امان‌الله بذرافشانی شد و در دوره‌ی صدارت محمدداود قد برافراشت و پس از تجدید قانون اساسی 1343 رشد و نمو کرد و هنگام دومین دوره‌ی فرمانروایی محمدداود (26سرطان 1352-7 ثور 1357) بارور گردید» (حق‌شناس، 1363: 308).