نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: تجزیه طلبان
عوامل مؤثر در جداییطلبی
اگر دولتی تمایل به دیکتاتوری داشته باشد و اقوام ساکن در آن سرزمین را در قدر سهیم نسازد یا رفتار ظالمانه و خصمانهای با مردم خود داشته باشد که در آن کشور به انواع تبعیضهای گوناگون دامن بزند؛ این رفتار میتواند کشور را به سمتوسوی تجزیه سوق دهد. دولتهای ضعیف که قدرت حفظ تمامیت ارضی خاک کشور خود را نداشته باشند و درعینحال به تفاوتهای فرهنگی ملت خود احترام قائل نشوند و در تقسیم عادلانه و متوازن ثروت در کشور کوتاهی کنند، یا به گروه خاصی قدرت بیشتر از حد موردنیاز اعطا نمایند، این عوامل میتواند کشور را به سمتوسوی تجزیه سوق داده زمینه مشکلات طولانیمدتی را برای مردم فراهم نماید.
سهیم نساختن اقوام در قدرت
سهیم نساختن در قدرت و انحصار قدرت در یک گروه و یا یک قوم میتواند سبب ناراحتی دیگران شده و آن را تحمیل قدرت و اقتدار بر خود تلقی کنند. در نظام جمهوریت که بهندرت در آن انسان شایستهای یافت میشد و ترکیبی از اراذل، اوباش، دزد، قاچاقبر، اختلاسگر، رشوتخور، اختطافچی و… بود که در آن جایی برای خادمان صادق و وطندوست وجود نداشت. این رفتار ناعادلانه و مخرب با حمایت متجاوزین باعث قیام ملت و براندازی آن نظام در طولانیمدت شد. این قیام به منزله تجزیهطلبی نبود و صرفا جهت تغییر نظام صورت گرفت. در تمام اقوام و ملیتها انسانهای شایسته، نیکو و وطندوستی وجود دارد که لازم است در ترکیب دولت حضور داشته باشند تا خود را نسبت به حکومت بیگانه احساس نکنند و زمینهساز مشکلات نشوند.
طرح ناکام تجزیه افغانستان