نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل دوم: افغانستان و کمونیسم
قیامها و مقاومتهای ضد کمونیست
قیام 24 حوت مردم هرات
ادامه
سرانجام بامداد روز 24 حوت 1357 هجری شمسی قیام مردمی هرات به وقوع پیوست. جمعیت چند هزار نفری، با پرچمهای سبز رنگ وشعارهای اسلامی و ضد دولتی، از گوشه و کنار به طرف مرکز شهر به حرکت افتادند. گروههای متفرقهی دیگری نیز از روستاها به شهر آمده، به آنان پیوستند و سعی نمودند تا زندانیان را آزاد نمایند. نیروهای دولتی با تانکها و ماشینهای زرهپوش به طرف مردم آتش گشودند و مردم غیور هرات با سنگ و چوب و چند میل سلاح شکاری به آنان پاسخ میدادند. جوانی با یک مشت گِل به تانکی حمله برد و شیشهاش را گِلآلود کرد، اما سینهاش با گلولههای آتشین سوراخ سوراخ شد و جوانی دیگر با استفاده از فرصت روی تانک پطرول پاشید و آن را آتش زد و این ترتیب این دو جوان به قیمت جانشان تانک را با راکبین آن از بین بردند (نورزهی، 1388: 43).
پس از 24 حوت هر روز قیامها و شعارها بیشتر و بیشتر میشد. در 25 و 26 حوت نظامیانی که مؤظف به سرکوب قیامهای مردمی بودند، با درک واقعیت به مردم پیوستند و به حمایت و کمک مردم شتافتند. تعدادی از نظامیان وفادار به مردم به تالار پذیرایی نظامیان رفته و تعداد زیادی از افسران و مستشاران نظامی روسی را به رگبار بستند. روز یکشنبه 27 حوت نقطهی اوج قیام مردمی هرات بود. با شنیدن خبر پیوستن نظامیان به مقاومت مردمی، اهالی شهرهای اطراف هرات نیز به عمّال دولتی یورش برده و آنان را به کام مرگ فروبردند. در آخرین روزهای قیام، نیروهای دولتی با پشتیبانی نیروهای کمکی از قندهار و سایر ولایات همجوار و همچنین پشتیبانی نیروهای هوایی که بمباران شدیدی علیه مردم بی دفاع صورت میدادند، تعداد زیادی از مردم را به شهادت رساندند. سرانجام در روز 29 حوت 1357 هجری شمسی مقاومت مردمی در هرات با اهدای حدود بیست و پنج هزار جان شیرین، پایان یافت و مرکز شهر پس از پنج روز آزادی، دوباره به تصرف قوای دولتی درآمد (همان).
افغانستان در چنگال کمونیسم