نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: حزب و تأثیرات آن در تجزیه
احزاب تشکلهای مدرن ساختهوپرداخته کشورهای غربی است که از آنجا به تمام دنیا سرایت نموده است. حزبگرایی در درون جوامع پیشرفته توان تبدیل فرهنگ خشونت و زور را به فرهنگ مذاکره و تقاضا داشته است. این تشکلها حزبگراییها در غرب شاید توانسته به رفتارهای تند سیاسی آهنگی متناسبی داده، بحران، تنش دائمی، جنگ داخلی و نابسامانیهای سیاسیشان جای خود را به ثبات و آرمش سیاسی داده باشد؛ اما استفاده از تفالههای فکری متفکران غرب، بهصورت چشمبسته، برای تمام جوامع مفید نخواهد بود. تمام کشورها داری فرهنگ یکسانی نیستند تا بشود دستورات فرهنگی یک جامعه را بر جامعه دیگری بدون کموکاست تطبیق کرد. بهعنوان نمونه: در زمان دو اشغال اخیر کشور توسط اتحاد جماهیر شوروی و امریکا به شمول ناتو (مارکسیستی و کاپیتالیستی) این کشورها هزینۀ فراوانی جانی و مالی در قسمت آوردن و حفظ نظامهای مبتنی بر احزاب کردند که نام آن دموکراتیک بود؛ اما این نسخه غربی در کشور ما نهتنها جا نیفتاد؛ بلکه در برهۀ از زمان کاملا کشور را به مصیبتهای فراوانی دچار ساخت.
بعد از آزادی مکرر کشور، تمام بنیادهای دموکراسی نام نهاد نیز بهآسانی ویران گشت؛ زیرا تطبیق و ادامه فرهنگ بیگانه بعد از ختم سلطه موقتیشان، بین مردم مسلمان افغانستان کاری بغایت دشوار و غیرممکن خواهد بود. با رفتن اصول، فروع نیز خودبهخود از بین رفتند.
طرح ناکام تجزیه افغانستان