نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: تجربه ناکام گروههای شر و فساد در حکومتداری
شکست پیهم گروههای شر و فساد در حکومتداری، حاکی از بیلیاقتی آنان در طی 50 سال اخیر است. آنان در حکومت کمونیستی، حکومت تنظیمهای هفتگانه و هشتگانه و در نظام جمهوریت تحت اشغال، برای سومین بار ناکام گردیدند. جای دارد که عوامل این ناکامی را از گزارش بازرس ویژه دولت آمریکا در امور بازسازی افغانستان «سیگار» بشنویم. سیگار در گزارش خود به بعضی از این عوامل که باعث سقوط دولت جمهوریت شد، پرداخته است: نخستین عامل عمده سقوط جمهوریت در افغانستان مسئله فساد گسترده در تمام ابعاد بود. با اینکه به گفته سیگار، آمریکا حدود 145 میلیارد دلار برای بازسازی افغانستان هزینهکرد، اما نتوانست برای مبارزه با فساد در این کشور، راهکار درست و سنجیدهای پیدا کند؛ زیرا شرط اصلی مبارزه با فساد، همکاری نخبگان و رؤسای ادارات در افغانستان بود درحالیکه اکثر رؤسای ادارات و نخبگان سیاسی این کشور که پولهای بادآوردهای را در اطراف خود میدیدند، خود از عوامل اصلی گسترش فساد بودند. در آن زمان پدیدهای به نام اقتصاد جنگی در افغانستان به وجود آمد و تعدادی از سیاستمداران فاسد افغانستان تبدیل به چهرههای اقتصادی ثروتمند شدند. این سیاستمداران متمول عامل مافیاییشدن قدرت در افغانستان گردیده، دیگر هرگز اجازه ندادند تا در این کشور افراد سالم بتواند در ارگانهای دولتی وارد شوند و یا اقدام به اصلاحات نمایند. این فساد لجامگسیخته، دولت جمهوریت را در رتبه اول فساد در جهان معرفی کرد. مردم به دلیل فساد در حال گسترش، از دولت فاصله گرفتند و زمانی فرا رسید که همه به سقوط دولت جمهوری راضی بودند.
رد پای کمونیزم