تالیف: عمروخالد
ترتیبکننده: عاطف
موضوع: ریا
ریا از کلمه «رؤیت» مشتق میشود، یعنی به این که مردم تو را ببینند اهمیت بدهی. به خاطر این، ریا نامیده میشود؛ زیرا تو دوست داری مردم تو را ببینند. کلمه ریا از اینجا اشتقاق شده است.
خداوند متعال در حدیث قدسی میفرماید:
«أنا أغنى الشُّرَكَاء عَنِ الشّركِ، فَمَن عَمِلَ عَمَلاً أَشْرَكَ فِيهِ غَيْرِي فَهُوَ لِلذِي أَشْرَكَ وَأَنَا مِنهُ بَرِيءٌ».
«من بینیازترین شریکان از شرک هستم، پس کسی که عملی را انجام دهد که در آن غیر از من را شریک قرار دهد، آن کار از آن شریکی است که برای من قرار داده شده و من از آن بیزار هستم.»
به این حدیث خوب توجه کنید، چون حدیث بسیار ترسناکی است: «من بینیازترین شریکان از شرک هستم – لا اله الا الله – پس کسی که عملی را انجام دهد که در آن غیر من را شریک قرار دهد، آن کار از آن شریکی است که برای من قرار داده شده و من از آن بیزار هستم.» خودت را تصور کن که پناه بر خدا از این نوع باشی.
رسول الله صلىالله عليه و سلم میفرماید:
«إنَّ أخوف ما أخَافُ عَلَيْكُم الشّرك الأصغَر».
ترسناکترین چیزی که من از آن نسبت به شما بیم دارم، شرک اصغر است. گفتند: ای رسول الله! شرک اصغر چیست؟
فرمود:
«الرّيا، إنَّ اللهَ تَبارَكَ وَتَعَالى يَقُولُ يَومَ القِيَامَةِ، يَومَ يُجَازِي العِبَادَ بِأَعْمَالِهِم: إذهَبُوا إِلَى الذِينَ كُنتُم تُرَاوُونَ بِأَعْمَالِكُم فِي الدُّنْيَا فَانظُرُوا هَل تَجِدُونَ عِندَهُم جَزَاءً».
ریا است. خداوند در روز رستاخیز، روزی که بندگان جزای اعمالشان را میبینند، میفرماید: «بروید به سوی کسانی که اعمالتان را در دنیا به خاطر آنان انجام میدادید و ببینید آیا نزد آنان پاداشی مییابید؟»
آیا نزد آنان اجر و پاداشی خواهید یافت؟ برای چه کسی ریا میکنی؟ عملت را به چه کسی تقدیم میکنی؟ میخواهی چه کسی به تو ثواب و پاداش بدهد؟ به همین خاطر علما گفتهاند که در روز قیامت ریاکاران با چهار اسم فرا خوانده میشوند: «ای ریاکار، ای خیانتکار، ای فاجر، ای زیانکار!» برو و اجرت را از کسی که به خاطر او کاری انجام دادی بگیر، چون تو نزد ما هیچ پاداشی نداری.
آیا دوست داری کسی تو را در حال نماز ببیند تا روز قیامت چنین سخنانی به تو گفته شود؟ آیا راضی هستی که در حین انجام طاعات، پروردگارت، فلان خانم تو را در حال گریه کردن ببیند و تو خوشحال شوی و در عوض روز قیامت چنین سخنانی به تو گفته شود؟
شخصی از رسول اکرم صلىالله عليه و سلم پرسید: ای رسول الله! آیا امتت بعد از تو شرک میورزند؟
رسول الله صلىالله عليه و سلم در جواب فرمود:
«نَعَمْ، إِمَّا أَنَّهُمْ لا يَعْبُدُونَ شَمْسًا وَلَا قَمَرًا وَلَا حَجَرًا وَلَا وَثَنًا وَلَكِن يُرَاؤُونَ بِأَعْمَالِهِم».
«بله، ولی آنان خورشید، ماه، سنگ یا بت را نمیپرستند، بلکه در اعمالشان ریا دارند.»
این شرک امت پس از رسول الله صلىالله عليه و سلم است.