تالیف: سید ابوالحسن ندوی
ترتیبکننده: کرار
تفاوت میان جامعه مکی و مدنی
برای اینکه وضعیت اجمالی و واقعی شهر یثرب را که خداوند متعال آن را به عنوان هجرتگاه پیامبر اسلام صلیالله علیه و سلم و پایگاه دعوت اسلامی در جهان و گهواره جامعه اسلامی برگزید بهتر بدانیم، لازم است که با وضعیت شهری، اجتماعی و اقتصادی و چگونگی ارتباطات قبایل مقیم آنجا آشنایی داشته باشیم و خصوصاً بدانیم که یهودیها از نظر اجتماعی، اقتصادی و جنگی دارای چه مرکزیتی بودند؟
این شهر آباد و سرشار از ثروت که در آن ادیان و فرهنگها و جوامع متفاوتی وجود داشت دارای چه خصوصیتی بود و تفاوتش با مکه که مردمش دارای یک رنگ و یک دین بودند در چه چیزی بود؟ اینک نظر خوانندگان را به مطالب ذیل جلب مینماید.
یهود
تحقیقات تاریخی نشان میدهد که اغلب یهود در شبه جزیره عرب، عموماً، و شهر یثرب خصوصاً در قرن اول میلادی سکنی گزیدند.
دکتر اسرائیل ولفنسون در این باره چنین میگوید:
بعد از جنگ یهود با رومیها در سال ۷۰ میلادی که به ویران شدن فلسطین و تخریب بیتالمقدس و پراکندگی یهود در نقاط مختلف جهان انجامید گروههای زیادی از یهودیها به دیار عرب مهاجرت کردند. همچنان که تاریخ نویس یهودی یوسی فوس که خودش در این جنگها حضور داشته و در بعضی جنگها سمت فرماندهی داشته است، تصریح میکند و منابع عربی نیز این مطلب را تأیید مینمایند.