حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)

نویسنده: نهضت
فصل اول: حقوق بشر غربی
6.کرامت انسانی در حقوق بشر غربی
‌أ.مفهوم کرامت انسانی
کرامت انسانی، به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در فلسفه، حقوق و اخلاق، به معنای ارزش ذاتی و احترام برابر برای همه انسان‌ها است، بدون در نظر گرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، وضعیت اقتصادی، سلامت، قومیت، یا عقاید سیاسی و غیره. در غرب دانش‌نامه آکسفورد کرامت را به عنوان وضعیت شایستگی، افتخار یا احترام تعریف می‌کند و هنگامی که این مفهوم با صفت انسانی همراه می‌شود، به معنای برابری ذاتی همه انسان‌ها در برخورداری از این ارزش است (قربی، بی‌تا). در حوزه اجتماع، کرامت به معنای حق برخورداری از یک زندگی شرافتمندانه تعریف می‌شود. برخی از اندیشمندان در مورد ماهیت کرامت به سه مفهوم اصلی نیز اشاره کرده‌اند: کرامت به عنوان بالاترین ارزش انسانی، به عنوان حق اصلی شخصی، و به عنوان وضعیت عزت شخصی است (همان). در فلسفه غرب از دیدگاه فیلسوفانی مانند ایمانوئل کانت، کرامت انسانی ناشی از استقلال ذاتی، توانایی عقلانی و اخلاقی انسان‌ها است که به طور یکسان در همه افراد وجود دارد. وی در کتاب بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق بیان می‌کند که انسان‌ها به دلیل برخورداری از عقل و اراده آزاد، ذاتاً شایسته احترام و ارزش‌گذاری هستند (کانت، 1385: 42).