نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
3.ماهیت حقوق بشر در اسلام
ب.جامعیت داشتن
ادامه:
3.حقوق اقتصادی
حقوق اقتصادی در اسلام به معنای تأمین نیازهای مادی افراد و ایجاد عدالت اقتصادی در جامعه است. این حقوق شامل موضوعاتی مانند حق کار و دستمزد عادلانه، حق حمایت از فقرا و توزیع عادلانه ثروت میشوند.
ـ حق کار و دستمزد عادلانه: اسلام به کار و تلاش به عنوان یک حق و تکلیف انسانی توجه ویژه دارد. پیامبر اکرم (صلیالله علیه و سلم) فرمودند: «أَعْطُوا الْأَجِيرَ أَجْرَهُ قَبْلَ أَنْ يَجِفَّ عَرَقُهُ»(رواه ابن ماجه). مزد کارگر را پیش از خشک شدن عرقش بپردازید. این حدیث حق دریافت دستمزد عادلانه و به موقع را برای کارگران تضمین میکند و نشان میدهد که اسلام به کار و تلاش به عنوان یک حق اقتصادی بنیادین برای بشر نگاه میکند.
ـ حق حمایت از فقرا: حمایت از فقرا و نیازمندان در اسلام نه تنها یک تکلیف دینی، بلکه یک حق اقتصادی برای فقرا است. قرآن کریم در این باره میفرماید: «وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ» (انعام: ۱۴۱). و حق خدا را در روز برداشت آن بپردازید.
زکات، که یکی از ارکان اسلام است، نه تنها به عنوان یک تکلیف دینی، بلکه به عنوان یک حق اقتصادی برای فقرا و نیازمندان شناخته میشود. این نظام اقتصادی اسلامی به توزیع عادلانه ثروت در جامعه کمک میکند و از تمرکز ثروت در دست گروهی خاص جلوگیری میکند.
ـ حق مالکیت و حفظ اموال: در اسلام، مالکیت شخصی مورد احترام قرار میگیرد، اما با رعایت اصول عدالت و اخلاق. قرآن کریم میفرماید: «وَلَا تَأْکُلُوا أَمْوَالَکُم بَیْنَکُم بِالْبَاطِلِ» (بقره: ۱۸۸). و اموال خود را به باطل از یکدیگر نخورید. این آیه نشاندهنده اهمیت حفظ اموال افراد و جلوگیری از تجاوز به حقوق مالی دیگران است. اسلام با تأکید بر این حق، به حفظ عدالت اقتصادی در جامعه بشری کمک میکند.
در نتیجه میتوان بیان داشت که جامعیت حقوق بشر اسلامی به این معناست که اسلام به تمامی جنبههای زندگی انسانی، از جمله حقوق فردی، اجتماعی و اقتصادی، توجه ویژه دارد. حقوق اجتماعی در اسلام شامل موضوعاتی مانند تشکیل خانواده، عدالت قضایی و امنیت اجتماعی است، در حالی که حقوق اقتصادی شامل حق کار و دستمزد عادلانه، حق حمایت از فقرا و حفظ اموال میشود. این جامعیت نشاندهنده این است که اسلام نه تنها به نیازهای فردی، بلکه به نیازهای جمعی و اقتصادی نیز به طور جامع پاسخ میدهد.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
