تالیف: سید ابوالحسن ندوی
تحویل قبله:
حضرت رسول اکرم (صلیالله علیه و سلم) و مسلمانان، پس از تشریففرمایی آن حضرت (صلیالله علیه و سلم) به «مدینه»، شانزده ماه بهسوی بیتالمقدس نماز میخواندند. اما رسول اکرم (صلیالله علیه و سلم) دوست داشت که بهسوی کعبه نماز گزارد. از سوی دیگر، عربهای مسلمان که محبت و تعظیم کعبه در سرشت آنان نهفته و با گوشت و خونشان عجین شده بود، هیچ جایگاه دیگری را با کعبه برابر نمیدانستند و هیچ قبلهٔ دیگری را همچون قبلهٔ «ابراهیم» و «اسماعیل» نمیپذیرفتند.
در حقیقت، قبله قرار دادن بیتالمقدس برای مسلمانان، آزمایشی بزرگ بهشمار میرفت. اما آنان، با تمام وجود، «سَمِعْنا و أَطَعْنا» گفتند و تسلیم شدند. میگفتند:
«آمَنّا بِکُلٍّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا»
ما به تمام آنچه از جانب پروردگار ماست، ایمان آوردیم.
آنها تنها به این نکته توجه داشتند که در هر حال باید از رسول اکرم (صلیالله علیه و سلم) اطاعت نمایند و در برابر احکام الهی تسلیم باشند؛ هرچند برخلاف خواست شخصیشان یا در تضاد با عرف و عادات دیرینهشان باشد.
وقتی خداوند متعال دلهای آنان را برای تقوا و تسلیم در برابر خود امتحان نمود، آنگاه دستور تحویل قبله را برای رسول اکرم (صلیالله علیه و سلم) و مسلمانان نازل فرمود:
وَ کَذَٰلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنتَ عَلَيْهَا إِلَّا لِنَعْلَمَ مَن يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّن يَنقَلِبُ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ ۚ وَإِن كَانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ. سورهٔ بقره، آیهٔ ۱۴۳.
ترجمه:
و اینچنین شما را امتی میانهرو قرار دادیم تا گواه بر مردم باشید، و پیامبر نیز گواه بر شما باشد. و ما قبلهای را که بر آن بودی، قرار ندادیم مگر برای آنکه معلوم شود چه کسی از پیامبر پیروی میکند و چه کسی به عقب بازمیگردد. و البته این کار، دشوار و بزرگ بود، جز بر آنان که خدا هدایتشان کرده است.
مسلمانان، در حالی که از خداوند متعال و رسول گرامیاش اطاعت میکردند، بهسوی کعبه رو کردند. بدین ترتیب، کعبه تا روز قیامت قبلهٔ مسلمانان قرار گرفت، و هرکجا که باشند، موظفاند نماز خود را بهسوی کعبه بگزارند.
نبی رحمت
