نویسنده: محبوبی
فصل اول: لیبرالیسم
- شخصیتهای لیبرالیسم
ادامه
ب. آدام اسمیت
آدام اسمیت، یکی از شخصیتهای برجسته در تاریخ اقتصاد و فلسفه سیاسی است و بهعنوان پدر علم اقتصاد مدرن شناخته میشود. او در سال 1723 در اسکاتلند به دنیا آمد و در سال 1790 درگذشت. وی در دانشگاه گلاسگو تحصیل کرد و تحت تأثیر متفکرانی مانند فرانسیس هچسون و دیوید هیوم قرار گرفت. او در طول زندگی خود به تدریس و نوشتن پرداخت و در نهایت بهعنوان استاد فلسفه اخلاق در دانشگاه گلاسگو منصوب شد. آثار او، بهویژه کتاب «ثروت ملل» تأثیر عمیقی بر توسعه نظریههای اقتصادی و لیبرالیسم داشته است. اسمیت در این کتاب به بررسی اصول اقتصادی و ساختار بازارها پرداخته و مفاهیم کلیدی زیر را به معرفی گرفته است:
دست نامرئی: اسمیت نظریهای را ارائه نموده است که بر اساس آن، افراد با دنبال کردن منافع شخصی خود، بهطور ناخواسته و غیرمستقیم به نفع جامعه عمل میکنند. این نظریه به نام «دست نامرئی» معروف است و پایهگذار ایدهی بازار آزاد است.
تقسیم کار: اسمیت به اهمیت تقسیم کار و تخصصگرایی در افزایش تولید و کارایی اقتصادی تأکید و توجه نموده است. این ایده بیانگر این است که چگونه تخصصگرایی میتواند منجر به افزایش بهرهوری شود.
بازار آزاد: اسمیت به این باور بود که بازارهای آزاد بهترین مکانیزم برای تخصیص منابع و تولید ثروت هستند. او بهشدت با مداخله دولت در اقتصاد، بهاستثنای مواردی مانند تأمین امنیت و عدالت، مخالف بود.
آدام اسمیت بهعنوان یکی از پیشگامان لیبرالیسم اقتصادی شناخته میشود. نظریات او دربارهی بازار آزاد، حقوق مالکیت و محدود کردن مداخله دولت در اقتصاد، مبنای بسیاری از اصول لیبرالیسم کلاسیک قرار گرفتند. او تأثیر قابل توجهی بر اندیشههای اقتصادی قرن نوزدهم و بیستم گذاشت و بسیاری از اقتصاددانان بعدی، از جمله جان استوارت میل و لودویگ فون میزس، تحت تأثیر ایدههای او قرار گرفتند.