نویسنده: نهضت
پیشینه حقوق بشر
ادامه:
أ.عصر باستان
زمینههای تاریخی حقوق بشر در غرب را میتوان در دموکراسی یونان باستان و قوانین روم باستان جستوجو کرد. در یونان باستان، مفاهیمی مانند برابری و آزادی در نظام دموکراتیک آتن مطرح شد. در روم نیز الواح دوازدهگانه به عنوان نخستین قوانین مدون، پایهای برای حقوق شهروندی بودند. البته، در بررسی تاریخی، نباید تأثیر قوانین شرقی مانند قانون حمورابی در بابل و فرمان کورش در ایران را نادیده گرفت (جنیدی، ۱۳۷۸: ۱۳).
ب. قرون وسطی
قرون وسطی، دورهای هزارساله بین قرن پنجم تا پانزدهم میلادی است که با سقوط امپراتوری روم غربی در سال ۴۷۶ میلادی آغاز و با فتح قسطنطنیه توسط امپراتوری عثمانی در سال ۱۴۵۳ میلادی پایان یافت. در این دوره، گسترش مسیحیت و قدرت کلیسا، همراه با نظام ارباب و رعیتی، باعث محدودیت حقوق و آزادیهای مردم، بهویژه آزادی عقیده، شد. با این حال، صدور منشور کبیر، در سال ۱۲۱۵ میلادی توسط پادشاه انگلستان، نقطه عطفی در تاریخ حقوق بشر غربی محسوب میشود. این منشور برای نخستین بار محدودیتهایی بر قدرت پادشاه وضع کرد و حقوقی برای اشراف و مردم عادی تعیین نمود (هاشمی، ۱۳۸۴: ۱۲).
ج.حاکمیت کلیسا
مسیحیت، مانند دیگر ادیان الهی، بر پایه عدالت، اخلاق و کرامت انسانی استوار است. با این حال، عملکرد کلیسا در قرون وسطی اغلب ضد حقوق بشر بود. تفتیش عقاید و تکفیر افراد برجسته از جمله فیلسوفان و دانشمندان علوم تجربی، از جمله اقدامات ضد انسانی کلیسا بود که آزادیهای فردی و اندیشه های جدید فلسفی را به شدت محدود میکرد. این اقدامات باعث شد که عقل و دانش در قید و بند قرار گیرد و پیشرفت علمی و اجتماعی متوقف شود (باقرزاده، ۱۳۸۴: ۵).