نویسنده: نهضت
پیشینه حقوق بشر
ادامه:
د. حقوق بشر و دولت مدرن
با ظهور دولتهای مدرن در قرون شانزدهم و هفدهم، مفهوم حقوق بشر بهتدریج شکل گرفت. جان لاک فیلسوف تجربه گرا در کتاب دو رساله حکومت، بر حقوق طبیعی انسانها، از جمله حق زندگی، آزادی و مالکیت، تأکید کرد. او معتقد بود که انسانها آزاد و برابر آفریده شدهاند و هیچکس نمیتواند این حقوق را از آنها سلب کند. مونتسکیو نیز در کتاب روح القوانین با طرح اصل تفکیک قوا، راهحلی برای تضمین آزادیهای فردی در برابر قدرت دولت ارائه داد (مایر، 2013: 73).
ه.اعلامیههای حقوق بشر
در قرن هجدهم، ایدههای جان لاک و دیگر فیلسوفان روشنگری در قوانین اساسی و اعلامیههای حقوق بشر غربی تجلی یافت. اعلامیه استقلال آمریکا (۱۷۷۶) و اعلامیه حقوق بشر و شهروند فرانسه (۱۷۸۹) از جمله مهمترین اسنادی هستند که بر حقوق طبیعی و برابری انسانها در غرب تأکید کردند. این اسناد پایهای برای توسعه حقوق بشر در غرب شدند (همان).
و. حقوق بشر در قرن بیستم
پس از دو جنگ جهانی، ضرورت حمایت بینالمللی از حقوق بشر بیش از پیش احساس شد. منشور سازمان ملل متحد در (۱۹۴۵) و اعلامیه جهانی حقوق بشر در (۱۹۴۸) به عنوان مهمترین اسناد بینالمللی در زمینه حقوق بشر، برکرامت انسانی و برابری همه افراد تأکید کردند (عبدالحسینی، 1394: 27). اعلامیه جهانی حقوق بشر برای نخستین بار حقوقی را برای انسانها، فارغ از نژاد، جنسیت، مذهب و ملیت، به رسمیت شناخت و فصل جدیدی در تاریخ حقوق بشر غرب گشود. حتی برخی معتقدند که اعلامیه جهانی حقوق بشر جامع ترین و کاملترین سندی است که تا کنون در زمینه حقوق بشر و آزادی های اساسی افراد و مردم تنظیم شده است. این اعلامیه در حقیقت چکیده مجموعه اعلامیه¬های که از قرنها قبل برای حفظ حقوق بشر و تامین سعادت بشر بیان و نشر گردیده است، در واقع نتیجه کوشش های است که در طی قرون متمادی از سوی فیلسوفان و انسان دوستان مطرح شده است. اما این نظر که این اعلامیه تمام جانب حقوق بشر را در بردارد مورد انتقاد است که در بحث نقد حقوق بشر مطرح میشود.
پیشینه حقوق بشر در غرب نشان میدهد که این مفهوم ریشه در تحولات تاریخی، فلسفی و اجتماعی دارد. از دموکراسی یونان باستان تا اعلامیه جهانی حقوق بشر، حقوق بشر بهتدریج به عنوان مجموعهای از حقوق ذاتی و غیرقابل سلب برای همه انسانها شناخته شده است. با این حال، چالشهای جهانیسازی حقوق بشر و تفاوتهای فرهنگی و دینی همچنان پابرجاست.