تالیف: علامه عبدالشکور لکنوی
امیرالمؤمنین حضرت عمر فاروق رضی الله عنه
خدمات دینی حضرت فاروق اعظم
ادامه:
حضرت عمر رضی الله عنه در اقصی نقاط حکومت اسلامی تدریس قرآن را دایر و معلم تعیین نمود و برای معلمین حقوق و مزایایی تعیین نمود، به ویژه برای معلمین مکاتب قرآن مدینه منوره که برای تعلیم اطفال ساخته شده بودند، برای هر یک پانزده درهم در هر سال تعیین نمود.
حضرت معاذ بن جبل و عبادة بن صامت و ابی بن کعب رضی الله عنهم را به شام اعزام داشت و فرمود: اولاً به «حمص» رفته، چند روزی توقف کنید و نظام تعلیم قرآن را ترتیب دهید. و از آنها خواست تا یکی در حمص بماند و یکی به دمشق برود و دیگری به فلسطین. حضرت عباده رضی الله عنه در حمص باقی ماند و حضرت ابوالدرداء رضی الله عنه به دمشق و حضرت معاذ رضی الله عنه به فلسطین رفتند.
حضرت ابوالدرداء رضی الله عنه روزانه بعد از نماز فجر در مسجد جامع دمشق مینشست و درس قرآن می داد و جماعتهای
ده نفری ترتیب داده، برای هر جماعتی یک استاد معین کرد و خودش آنان را سرپرستی میکرد. طلاب خصوصی را شخصاً درس میداد. روزی از شرکت کنندگان آمار گرفت معلوم شد که روزانه شانزده هزار نفر در درس قرآن شرکت میکنند. تعلیم قرآن از فرایض مهم سربازان به شمار می آمد. در هر سال از والیان و فرماندهان سپاه اسلام، آمار فارغ التحصيلان درجه حفظ قرآن را میخواست، به طوری که حضرت سعد رضی الله عنه، اسامی سیصد نفر از سربازان خود را فرستاد و حضرت ابوموسی رضی الله عنه از شهر بصره در یک سال، فهرست دو هزار حفاظ را ارسال داشت. لذا فاروق اعظم رضی الله عنه از او خیلی خشنود شده و حقوق او را اضافه نمود. در سالهای بعد نیز چندین فهرست طویل برای ایشان فرستاده شد و بعدها آمار حفاظ قرآن در عهد فاروقی به چندین هزار نفر رسید.
قابل ذکر است که تنها خواندن قرآن مجید منحصر به الفاظ قرآن نبود و اهتمام وافر آن جناب این بود که علاوه بر حفظ قرآن، قاریان در درک مفاهیم و معانی نیز کوشش نمایند چنانکه امروز حافظ قرآن لقب کسی است که فقط الفاظ قرآن را حفظ نموده است.
حضرت عمر رضی الله عنه بسیار تاکید می کرد که قرآن مجید را از کسی یاد بگیرید که سلسله یاد گیری او به رسول خدا صلی الله علیه و سلم برسد. روزی از یک اعرابی شنید که اِعراب آیه ای را اشتباه میخواند، آنگاه فرمان داد تا دستور زبان عربی آموخته شود و این اولین بنیاد و اساس علم نحو بود که پایه گذاری شد.