نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
کرامت انسانی در حقوق بشر اسلامی
ج. کرامت و آزادی اراده
ادامه:
انسان با استفاده از اختیار خود میتواند از مراتب پایینتر وجود به مراتب بالاتر صعود کند و به کمالات وجودی دست یابد.
از سویی آزادی اراده در انسان، بخشی از آزمون الهی است. خداوند انسان را مختار آفریده است تا با اختیار خود، مسیر درست را انتخاب کند و به کمالات وجودی دست یابد. قرآن کریم در آیه ۲ سوره عنکبوت میفرماید: «أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا یُفْتَنُونَ»( عنکبوت، 2). آیا مردم گمان کردند که همین که بگویند ایمان آوردهاند، رها میشوند و مورد آزمایش قرار نمیگیرند؟). این آیه نشان میدهد که آزادی اراده انسان، بخشی از آزمون الهی است و انسان با استفاده از اختیار خود میتواند در این آزمون موفق شود و به کرامت بالاتری دست یابد.
همچنین آزادی اراده در انسان، زمینهساز کسب کرامت اکتسابی نیز هست. انسان با استفاده از اختیار خود میتواند به تقوا، ایمان و عمل صالح دست یابد و کرامت خود را افزایش دهد. چونکه کرامت اکتسابی انسان، بر اساس تقوا و پرهیزگاری او تعریف میشود و این تقوا، با استفاده از آزادی اراده و اختیار به دست میآید. بنابراین، آزادی اراده نه تنها به عنوان بخشی از کرامت ذاتی انسان شناخته میشود، بلکه به عنوان ابزاری برای کسب کرامت اکتسابی نیز عمل میکند. این نگاه جامع به آزادی اراده، باعث میشود که حقوق بشر اسلامی نه تنها به حقوق مادی، بلکه به حقوق معنوی و روحی انسان نیز توجه کند و انسان را به عنوان موجودی با ظرفیتهای بینهایت برای رشد و تعالی مورد احترام قرار دهد.