نویسنده: نهضت
فصل سوم: حقوق بشر در ترازوی نقد (مقایسهی غرب و اسلام)
مقایسه حقوق بشر غربی با اسلام
ج. از حیث فردی و اجتماعی «ادامه»
در مقابل، در نظام حقوقی اسلام، حقوق فردی در بستر مسئولیتهای اجتماعی و ارزشهای الهی تعریف میشود. این تفکر و نگرش بر پایهی آموزههای قرآنی و سیرهی پیامبر(صلی الله علیه وسلم) استوار است. اسلام حقوق فردی را نفی نمیکند، اما آنها را در چارچوب مصالح عمومی و اخلاق الهی محدود میسازد. برای مثال، مالکیت خصوصی محترم است، اما پرداخت زکات و انفاق به عنوان تکلیفی الهی، ثروت را در مسیر عدالت اجتماعی هدایت میکند. افزون بر این، در اسلام دفاع از حقوق دیگران حتی اگر به شخص شما مرتبط نباشد، یک وظیفهی دینی است. قرآن کریم میفرماید: «وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ» (آل عمران: ۱۰۴). یعنی گروهی از شما باید دیگران را به نیکی فراخوانند و از بدی بازدارند. برای نمونه، آزادی در اسلام نه تنها یک حق فردی، بلکه حق بشریت است. اگر آزادی انسانها در هر نقطهی جهان نقض شود، مسلمانان موظفاند برای احیای آن اقدام کنند. این تکلیف، مبتنی بر مفهوم امر به معروف و نهی از منکر است که فراتر از مرزهای جغرافیایی و قومی عمل میکند.