نویسنده: نهضت
فصل سوم: حقوق بشر در ترازوی نقد (مقایسهی غرب و اسلام)
مقایسه حقوق بشر غربی با اسلام
د. از حیث زیرساختهای فاعلی و غایی
از منظر منطقی و فلسفی، هر نظام حقوقی برای آنکه تعریف جامع و کاملی ارائه دهد، باید به سه زیرساخت اساسی توجه کند: زیرساخت داخلی (ماهیت و قواعد حقوقی)، زیرساخت فاعلی (منشأ و خاستگاه حقوق) و زیرساخت غایی (اهداف و غایات حقوق). اگر تنها به زیرساخت داخلی اکتفا شود، تعریف ارائهشده ناقص و کمفایده خواهد بود، چرا که حقیقت هر پدیده در پیوند با علت فاعلی و غایی آن آشکار میشود. به عبارت دیگر، بدون شناخت خالق و هدف یک نظام حقوقی، نمیتوان به حقیقت آن پی برد.
در نظام حقوقی اسلام، زیرساخت فاعلی حقوق بشر، ارادهی الهی است. حقوق بشر در این نظام، بر پایهی وحی و شریعت استوار است و قوانین آن از سوی خداوند به عنوان خالق انسان و جهان تعیین شدهاند. این نگرش، حقوق بشر را در چارچوبی الهی و تغییرناپذیر قرار میدهد که فراتر از خواستهای متغیر بشری است.