توهم پیشرفت (نقدی بر سبک زندگی غربی)

نویسنده: نهضت
فصل دوم: مبانی و ریشه‌های سبک زندگی غربی
مؤلفه‌های کلیدی
‌أ.  فردگرایی افراطی و فروپاشی نهادهای جمعی

فردگرایی یا اصالت فرد، به عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی سبک زندگی غربی، جایگاه اساسی و محوری را در ساختار اجتماعی و فرهنگی جوامع مدرن غرب به خود اختصاص داده است. در این جهان‌بینی، فرد به جای جامعه یا جزء به جای کل، محور اصلی توجه و معیار ارزش‌گذاری قرار گرفته است. این تحول، که ریشه در مبانی فکری مانند انسان­محوری و آزادی­خواهی دارد، در عمل به تضعیف یا فروپاشی نهادهای جمعی سنتی منجر شده است. نهادهایی مانند خانواده، قوم، دین و مذهب و جامعه محلی که قبلاً به عنوان پایه‌های اصلی هویت و رفتار انسان عمل می‌کردند، امروزه نقش آنها به شدت کاهش یافته و در برابر خودمختاری و آزادی‌طلبی فرد، کمرنگ شده‌اند.
تعریف که از فردگرایی یا اصالت فرد بیان داشته­اند، به طور کلی، به دیدگاهی گفته می­شود که فرد را واقعی­تر و بنیادی­تر و مقدم­تر بر جامعه و نهادها و ساختارهای آن تلقی می­کند و ارزش اخلاقی و حقوقی بالاتری برای او قائل است و در نتیجه امیال و اهداف و کامیابی فرد را از هر لحاظ مقدم بر جامعه قرار می­دهد (مشکات، 1394: 327). به همین دلیل بعد از رنسانس بنیاد آزادی در مغرب­زمین، عمدتا بر اصالت فرد بنا نهاده شده است. فردگرایی در واقع گونه و قرائتی از انسان­گرایی است که در غرب بر قرائت جمع­گرایانه غالب شده است (همان).