فصل دوم: مصداقهای فساد اداری در افغانستان
مصداقهای فساد اداری در قوهی مجریه
والی بلخ
عطا محمد نور، والی خودمختار بلخ یا بهاصطلاح سلطان بلخ، یکی دیگر از غولهای فاسد و تاراجگر افغانستان است. وی بر شمال کشور، بهخصوص ولایت بلخ چنان تسلط یافته بود که انگار ولایت بلخ از اجدادش میراث مانده باشد. این شخص بهعنوان والی ولایت بلخ، یکی از شبکهداران و شبکهسازان قدرت و ثروت در ولایت بلخ، در بیست سال گذشته، در نظام جمهوریت و حکومت دموکراسی بوده است. در قدرت و ثروتاندوزی همانند این شخص در افغانستان انگشتشمارند. دوسیهی فساد این شخص بستگی به ولایت بلخ و نیاز به بحث و بررسی طولانی دارد. در زیر بهصورت خلاصه به بررسی دوسیهی فساد و تاراج این شخص، بر اساس مقالهی رحمتالله ارشاد که از کتاب «دولت شبکهای؛ رابطهی قدرت و ثروت در افغانستان پس از سال 2001» نوشتهی داکتر تمیور شاران، ترجمهی حسن رضایی گرفته شده و در روزنامه اطلاعات روز به نشر رسیده است، پرداخته شده است.
ولایت بلخ از قدیمالایام، از نگاه اقتصادی یکی از مراکز تجاری استراتژیک و دارای مسیرهای ترانزیتی فعال در افغانستان است که از جمعیت بالای، با ترکیبی از اقوام اوزبیک، هزاره، تاجیک، پشتون و ترکمن برخوردار است. پس از آنکه امارت اسلامی دوره اول در این ولایت به شکست مواجه شد، شورای نظامی ولایتی شکل گرفت که ادارات دولتی و عواید ولایت را به تناسب بین سه فرماندهی اصلی: نور، دوستم و محقق تقسیم کردند. عطامحمد، فرماندهی قطعهی هفتم یعنی عالیترین موقعیت نظامی شمال افغانستان را به عهده گرفت که این موقعیت برتر، باعث شد تا در مقابل دو رقیب دیگرش در بلخ، درصد قابل توجهی از درآمدهای بندر حیرتان را تصاحب نماید. 50 درصد درآمد گمرک حیرتان به عطامحمد و 50 درصد دیگر به دوستم و محقق تعلق میگرفت.
ادامه دارد…