موضوع: اسباب رفع اختلاف ( مقاصد شریعت)
شریعت اسلام متضمن مصالح تمام انسانها در دنیا و آخرت بوده، توجه به این مصالح را مقاصد شریعت میخوانند. مقاصد شریعت راهی برای فهم و استنباط احکام فقهی در امور منصوص و غیر منصوص بوده که فقیه با استفاده از آن بهتر و بهروزتر میتواند به استنباط احکام بپردازد. در امورات بهظاهر متعارض یا مواردی که در آن نصی نیست و تصریحی در آن داده نشده باشد، مقاصد شریعت راهگشای اساسی است، زیرا احکام شریعت دارای مقاصد و اهداف والایی متناسب با ضروریات اجتماع است.مقاصد شریعت این گونه تعریف شده است: مقاصد، علتها، حکمتها، اهداف و غایاتی است که شارع مقدس در تشریع احکام به طور عام یا خاص جهت مراعات مصلحت بندگان در نظر گرفته است. (الخادمي 1421، 16) بزرگان این علم را، علم اسرار دین خواندهاند. (الدهلوي 1413، 1/12) از تصریحات علما دانسته میشود که علم مقاصد شریعت، چراغ راهنما برای دانشمندان و فقها اسلامی در استنباط احکام فقهی است. معرفت علل و غایات احکام شریعت، به ملکه و استعداد مجتهد قوت میبخشد که با توجه به حکمتها و مقاصد عامه و خاصه شریعت از نگاه وجوب، استحباب، اباحت، کراهیت و تحریم، از ادله شرع استنباط احکام نمایند. علما کرام در مسائل جدید که در فقه قدیم موجود نیست، لازم است تا در فتوا خود، از علم مقاصد شریعت استفاده نموده تا از ضعف به صحت و از افراط به اعتدال برسند. با استفاده از این علم مفتی میتواند در میان مصالح و مفاسد اولیت بندی را در نظر گرفته و موازنه بر قرار نماید.ادامه دارد…
تقلید درعصر حاضر
