نویسنده: امیری
نگاهی به تاریخچه رسانهها در افغانستان
نفوذ غرب در ساختار رسانهای افغانستان در دوره جمهوریت:
رسانهها در افغانستان همواره بازتابی از تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این کشور بودهاند. از نخستین نشریات چاپی تا گسترش شبکههای تلویزیونی و فضای مجازی، رسانهها نهتنها ابزار اطلاعرسانی، بلکه وسیلهای برای شکلدهی افکارعمومی و هدایت فرهنگی جامعه نیز بودهاند. دراین میان، نقش قدرتهای خارجی بهویژه غرب در دوره جمهوریت «2001_2021» قابل توجه و نیازمند بررسی دقیق است. پس از سال 2001، افغانستان وارد مرحلهای تازه از حیات سیاسی و اجتماعی شد که یکی از برجستهترین جلوههای آن رشد بیسابقه رسانهها بود. کشوری که تقریبا فاقد رسانههای آزاد بود در کمترین زمان به فضایی با صدها رسانه دیداری، شنیداری و دیجیتال تبدیل شد. براساس گزارشها، تا سال 2019 بیش از 170 تلویزیون، 300 رادیو و صدها نشریه چاپی در افغانستان فعالیت داشتند. این رشد، در ظاهر نشانهای از تحقق آزادی بیان، تکثر رسانهای و توسعه دموکراتیک تلقی میشد؛ اما در لایههای عمیقتر، ساختار رسانهای کشور بهشکل گستردهای در معرض نفوذ نظاممند قدرتهای غربی قرار گرفت. این نفوذ را نمیتوان صرفا به عنوان کمک یا «همکاری بینالمللی» در عرصه رسانهای کشور تفسیر کرد، بلکه باید آن را در چارچوب مفاهیمی چون قدرت نرم «Soft Power»، استعمار فرهنگی«Imperialism Cultural» و وابستگی رسانهای «Media Dependency» تحلیل نمود.