نویسنده: محبوبی
فصل چهارم: آموزش در نظام جمهوریت
دوره تحصیلات عالی
پایینبودن کیفیت آموزش
کیفیت آموزش در نظام تحصیلات عالی کشور پایین بوده و عوامل متعددی در این رویه نقش داشته است؛ از جمله میتوان به کاستیها و چالشهای که در فوق بیان شده است اشاره کرد. هر یک از این کاستیها به نحوی بر کیفیت آموزش در این نظام تأثیرگذار بوده است. بدون شک، وقتی نظام آموزشی کشور خروجی باکیفیت خواهد داشت که از فرایندهای آموزشی و برنامههای درسی باکیفیت بهرهمند باشد. درحالیکه محتوای متون درسی در کشور بیشتر ترجمهای و وارداتی و به عبارتی غیربومی بوده است و استادان و نویسندگان در خلق آن نقش اساسی نداشتهاند. تصور عموم اینگونه شکل گرفته بود که علم وجود دارد و کسبکردنی است، نه ابداعشدنی. این بینش سطحی و خودکمبینی علمی و تصور ایستا از علم و دانش، در نظام آموزشی افغانستان وجود داشته و زمینهی بیکیفیتی را فراهم آورده بود. ازآنجاییکه آموزش رکن اساسی جامعه محسوب میشود، ارتقای سطح کیفی نظام آموزشی در توسعه و پیشرفت جامعه تأثیر بسزایی دارد؛ زیرا محصلان امروز، آیندهسازان فردایند و در صورت موفقیت تحصیلی به موقعیتهای خوبی دست مییابند و با تمام تلاش جامعه را به سمتوسوی پیشرفت و ترقی هدایت میکنند. در مقابل اگر نظام آموزشی از کیفیت چندانی برخوردار نباشد و محصلان آگاه و موفقی تقدیم جامعه ننماید، سیر صعود جامعه به رکود مواجه میشود و کشور از قافلهی تندرو عصر حاضر عقب میماند. توجه بیش از حد بر سیستم کردیت و تکمیلکردن آن در دورهی آموزشی، زمینهساز عدم کارایی برنامههای آموزش عالی گردیده، منجر به بیتوجهی بر کیفیت تدریس میشود. بدیهی است که توجه بیش از حد بر عوامل کمّی و ساختاری، نظام تحصیلی را متزلزل نموده، از سوی دیگر ایستایی و انعطافناپذیری فرایندهای آموزشی و بیتوجهی به بُعد کیفی تدریس را فراهم آورده، به آسیبپذیری نظام آموزشی کشور منجر میشود (عمر، 18/10/1398)؛ نمونهی آن در تمام پوهنتونهای افغانستان، در بیست سال نظام جمهوریت بهخوبی قابل مشاهده است.
پایان کتاب
والله اعلم بالصواب