نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: افغانستان در مسیر کوچک شدن
افغانستان معاصر ( امیران محمد زایی)
بعد از وفات امیر شیرعلی خان، پسرش یعقوبخان به حاکمیت رسید و با امضای معاهده ننگین گندمک تحتفشار انگلیس مجبور به واگذاری قسمت دیگری از خاک کشور از مناطق کویته تا لندیکوتل به آنان شد. در همین زمان و با کشتهشدن نماینده انگلیس در کابل، لشکر انگلیسیها تهاجم دوم خود بر افغانستان را آغاز کردند. آنان مانند دفعه قبل کابل و قندها را بهآسانی تصرف نمودند. اما ملت مجاهد در برابر اشغال کشور آرام نه نشستند، بر علیه اشغال و اشغالگران دست به قیام، مبارزه و جهاد زدند و در کنار یکدیگر قرار گرفتند. مردم غرب و جنوب کشور مخصوصا مجاهدین هرات تحت رهبری یعقوبخان برای دفاع از مملکت خود بر علیه متجاوزین به سمت قندهار حرکت کردند. انگلیسیها بهخاطر جلوگیری از لشکر سردار محمد ایوبخان در کشکی نخود آماده نبرد با قهرمانان هرات شدند. در این نبرد ارتش بیگانه بهشدت تلفات داده و شکست خورده و بعدا قندهار را نیز رها نمودند.
در زمان حکمرانی امیر عبدالرحمن خان قشون روسیه به منطقه مرو تجاوز نموده تا پنج ده را تصرف نموده و از بدنه اصلی کشور تجزیه و به خاک ترکمنستان کنونی الحاق گردید. در زمان فوق معاهده دیورند بین انگلیس و امیر عبدالرحمن خان با این شرایط به امضا رسید که امیر از صوات، چترال، باجور، وزیردستان، چمن و… صرفنظر نماید.
ادامه دارد…
طرح ناکام تجزیه افغانستان